اسکلروتراپی: مراحل، عوارض و مزایا [+ویدیو]
اسکلروتراپی یک پروسیجر درمانی برای از بین بردن رگهای واریسی به ویژه وریدهای عنکبوتی است. این روش بدون مداخله جراحی، تنها با تزریق مادهای محلول به نام اسکلروسانت (یا فوم) به داخل دیواره رگ میتواند رگ واریسی را درمان کند. اسکلرو تراپی بیشتر برای درمان ورید عنکبوتی یا واریس خفیف تا متوسط کاربرد دارد؛ اما برای واریسهای نسبتا بزرگ مناسب نیست. این روش بدون بدون نیاز به بیهوشی، با حداقل درد و بدون بستری باعث درمان واریس میشود. بعد از تزریق، وریدهای عنکبوتی ظرف چند هفته و واریسهای بزرگتر ظرف 1 الی 3 ماه توسط بدن جذب شده و به طور کامل از بین میروند.
فهرست موضوعات
Toggleاسکلروتراپی چیست؟
اسکلرو تراپی (Sclerotherapy) یک روش کم تهاجمی برای درمان رگهای واریس به خصوص وریدهای عنکبوتی است. طی این روش مادهای شیمیایی به نام اسکلروسانت مستقیما به داخلیترین پوشش رگ آسیب دیده تزریق میشود. بعد از تزریق، دیواره داخلی ورید واریسی دچار تحریک و التهاب میگردد؛ به طوری که خون داخل آن لخته شده و رگ مسدود میشود. به عبارتی سادهتر، عبور شریان خون از رگ متوقف خواهد گشت. نهایتا رگ واریسی از بین رفته و توسط بدن جذب میشود. اسکلروتراپی معمولا برای درمان رگهای واریسی کوچک کاربرد دارد ، اما گاهی اوقات رگهای بزرگتر هم با این روش مورد درمان قرار میگیرند.
برای اثربخشی بیشتر درمان میتوان محلول اسکلروسانت را با گاز C02 ترکیب کرد. نتیجه این کار تولید فوم اسکلروتراپی است که تاثیر به مراتب بهتری در انحدام واریس عنکبوتی داردو
وریدهای قابل درمان با اسکلروتراپی
به طور کلی اسکلروتراپی یا تزریق واریس برای درمان ورید عنکبوتی و رگ واریسی کوچک تا متوسط کاربرد دارد. در موارد نادرتر از این تکنیک به عنوان روش درمانی مکمل برای وریدهای واریسی بزرگ هم استفاده میشود. به طور جزئیتر، وریدهای قابل درمان با اسکلرو تراپی عبارتند از:
- ورید عنکبوتی: اسکلورتراپی جهت درمان وریدهای عنکبوتی بیشترین کاربرد را دارد. ورید عنکبوتی تجمع رگهای خونی کوچک و سطحی است که شبیه به تار عنکبوت به رنگ قرمز، آبی یا بنفش روی سطح پوست نمایان میشود. این نوع ورید بیشتر جنبه زیبایی داشته و عوارض زیادی ندارند.
- ورید واریسی کوچک تا متوسط: از تزریق واریس برای درمان وریدهای واریسی کوچک تا متوسط هم استفاده میشود. منظور از کوچک تا متوسط ورید واریسی با قطر کمتر از 3 میلیمتر بوده که به صورت رگ متورم، برجسته و پیچ خورده به رنگ آبی یا بنفش دیده میشود. این نوع ورید دارای عوارضی نظیر درد، سنگینی، خارش، سوزش یا گرفتگی عضلات است.
- ورید واریسی بزرگ: برای درمان وریدهای واریسی بزرگتر، پزشک روشهایی نظیر جراحی یا لیزر درمانی را تجویز میکند. منتها بعد از انجام این روشها، ممکن است برای درمان کامل وریدهای واریسی باقی مانده از اسکلورتراپی کمک بگیرد.
نحوه عملکرد اسکلروتراپی
اسکلرو تراپی بر پایه تحریک دیواره داخلی ورید واریسی عمل میکند. به محض تزریق محلول اسکلروسانت، یک واکنش التهابی میان محلول تزریقی و سلولهای پوشاننده دیوار رگ (اندوتلیوم) اتفاق میافتد. این واکنش باعث تورم و تخریب سلولهای دیواره ورید میشود. نهایتا دیوارههای ورید به یکدیگر چسبیده و مسیر عبور جریان خون مسدود میگردد. به دلیل عدم عبور خون از ورید، بدن آن را یک بافت مرده در نظر گرفته و به تدریج آن را جذب میکند. به این ترتیب میتوان گفت تزریق واریس با حمله به رگ واریسی باعث درمان آن میشود.
کاندیدای انجام اسکلروتراپی
به طور کلی افراد مبتلا به ورید عنکبوتی بهترین گزینه جهت تزریق واریس محسوب میشوند. این افراد معمولا از ظاهر نازیبای رگهای عنکبوتی گلایه دارند؛ چرا که واریس عنکبوتی علائم خاصی ندارد. برای این افراد اسکلروتراپی بیشتر جنبه زیبایی خواهد داشت. همچنین افراد مبتلا به ورید واریسی خفیف تا متوسط میتوانند کاندید تزریق واریس باشند. این افراد با اسکلروتراپی ضمن اهداف زیبایی به دنبال اهداف درمانی نیز هستند. چرا که در این گروه از بیماران واریس علاوه بر ظاهر نازیبا دارای علائمی نظیر درد، خارش، سوزش، سنگینی و غیره است.
محدودیتهای اسکلرو تراپی واریس
اگرچه اسکلرو تراپی به صورت کم تهاجمی انجام میشود، اما انجام آن به تمام بیماران توصیه نمیشود؛ افراد زیر کاندید مناسبی برای تزریق واریس نیستند:
- زنان باردار
- مادران شیرده
- افراد مبتلا به دیابت
- افراد مبتلا به بیماری قلبی
- افراد با سابقه لخته شدن خون (ترومبوفلبیت)
- افراد دارای عفونت فعال در ناحیه تزریق
- افراد دارای وریدهای واریس بزرگ
- افراد دارای حساسیت به مواد خاص
آمادگی برای انجام اسکلروتراپی
پیش از تزریق واریس یا همان اسکلرو تراپی با هدف افزایش موفقیت درمان و کاهش عوارض جانبی آن به عنوان بیمار باید نکات زیر را به دقت رعایت کنید:
- سوابق پزشکی، علائم واریس و سایر جزئیات حساس را به درستی در اختیار پزشک خود قرار دهید.
- در صورت مصرف داروهای رقیق کننده خون نظیر آسپرین، حتما پزشک را در جریان قرار دهید.
- از مصرف نوشیدنیهای الکلی اجتناب نمایید؛ الکل باعث افزایش ریسک کبودی و عوارض جانبی دیگر میشود.
- به هیچ وجه تا 24 ساعت قبل از تزریق واریس از لوازم آرایشی بهداشتی روی ناحیه مدنظر استفاده نکنید.
- از قرار گرفتن در معرض آفتاب خودداری کنید تا پوستتان دچار التهاب و سوختگی نشود.
- روز منتهی به اسکلروتراپی موهای زائد خود را اصلاح یا شیو نکنید. این کار باعث تحریک پوست خواهد شد.
- به اندازه کافی آب بنوشید تا بدنتان هیدراته باشد. این موضوع باعث بهبود سریعتر عوارض جانبی خواهد شد.
- در زمان مراجعه به کلینیک حتما لباس گشاد و راحت بپوشید تا ناحیه درمان تحت فشار قرار نگیرد.
- همچنین هنگام مراجعه بهتر است دوش بگیرید و پوست پاهای خود را تمیز کنید. به هیچ وجه از لوسیون استفاده نکنید.
- همراه داشتن جوراب طبی فشاری الزامی است.
مراحل اسکلروتراپی
اسکلرو تراپی یک درمان سریع، ساده و بی دردسر است. این روش به صورت سرپایی ظرف 15 الی 30 دقیقه در مطب دکتر انجام میشود. همچنین نیازی به برش، بخیه یا بیهوشی نداشته و تنها با اعمال بی حسی قابل انجام است. نحوه تزریق واریس برای درمان رگ عنکبوتی یا رگ واریسی کوچک به صورت زیر میباشد:
- معاینه اولیه توسط پزشک: در مرحله اول، بیمار توسط پزشک مورد بررسی قرار میگیرد تا صلاحیت وی برای تزریق واریس مشخص شود.
- علامت گذاری ناحیه تزریق: برای درمان دقیقتر، پزشک ناحیه واریس را علامت گذاری میکند تا اسکلروتراپی با ظرافت بیشتری انجام شود.
- ضدعفونی کردن محل تزریق: با هدف کاهش بروز عفونت، ناحیه مشخص شده ضدعفونی میگردد. به این ترتیب خطر عفونت به صفر میرسد.
- اعمال بی حسی موضعی: برای کاهش درد ناشی از فرو رفتن سوزن در رگها به ناحیه درمان بی حسی موضعی اعمال میشود.
- استفاده از دستگاه سونوگرافی: برای افزایش دقت تزریق واریس، معمولا از دستگاه سونوگرافی همزمان با تزریق استفاده میشود.
- تزریق واریس با سوزن ظریف: بعد از اقدامات اولیه، پروسه اصلی یعنی تزریق محلول یا فوم اسکلروسانت به داخل رگ واریسی انجام میشود.
- ماساژ ناحیه تزریق: پس از هر بار تزریق پزشک ناحیه را ماساژ میدهد تا ضمن پخش یکنواخت محلول در رگها، از بسته شدن آنها اطمینان حاصل نماید.
- بستن بانداژ فشاری: در نهایت محل تزریق با استفاده از بانداژ فشاری یا جوراب واریس پوشانده میشود. این کار به منظور جلوگیری از بازگشت خون به داخل رگ صورت میپذیرد.
مراقبت های بعد از اسکلروتراپی
بلافاصله بعد از تزریق واریس بیمار میتواند فعالیتهای روزمره خود را آغاز کند. این روش درمانی نیاز به مراقبتهای زیادی ندارد؛ با این حال رعایت چند مورد برای بهبود سریعتر و موفقیت درمان بسیار مهم و کلیدی است. مهمترین نکات مراقبتی بعد از اسکلروتراپی عبارت است از:
- بانداژ فشاری یا جوراب واریس کلاس دو باید برای 7 الی 10 روز طبق دستور پزشک پوشیده شود. این اقدام جهت جلوگیری از بازگشت خون به داخل رگ واریسی ضروری است.
- پیاده روی روزانه بعد از تزریق واریس اهمیت زیادی دارد. این کار میتواند از لخته شدن خون جلوگیری نماید.
- فعالیتهای سنگین، ایستادن طولانی مدت و ورزشهای هوازی تا چند مدت ممنوع است. این اقدامات موفقیت درمان را کاهش میدهند.
- حمام کردن با آب داغ یا رفتن به تفریحات آبی نظیر سونا میتواند روی درمان تاثیرات منفی بگذارد. بنابراین در 48 ساعت اول حمام نکنید. بعد از آن میتوانید بدون استفاده از آب داغ دوش بگیرید.
- قرار گرفتن در معرض تابش مستقیم خورشید باعث تغییر رنگ پوست ناحیه درمان میشود. پس تا حدامکان از آفتاب دور بمانید.
- ممکن است برای تسریع بهبود رگها پزشک برایتان پماد تجویز کند. آن را به موقع مصرف کنید.
- پیگیری مجدد برای معاینات بعدی بیمار تحت نظر پزشک بسیار مهم است. این مورد را پشت گوش نیندازید.
راههای مختلفی برای درمان واریس وجود دارد اما در کلینیک دکتر مهرداد اقدسی علاوه بر تمام روشهای درمانی متداول، راهکارهای دیگری نیز برای درمان واریس به کار گرفته میشوند.
مزایای اسکلروتراپی
از مهمترین مزایای درمان واریس با اسکلروتراپی میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- روش کم تهاجمی (بدون مداخله جراحی)
- درمان فوری (ظرف نهایتا 30 دقیقه)
- بدون نیاز به بیهوشی
- بدون نیاز به بستری
- دوره نقاهت کوتاه
- عوارض بسیار کم
- هزینه مقرون به صرفه
عوارض اسکلروتراپی
از شایعترین عوارض درمان واریس با اسکلروتراپی هم میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- کبودی
- قرمزی
- تورم
- حساسیت
- سوزش
- تغییر رنگ پوست (هایپرپیگمانتاسیون)
- برجستگیهای کوچک
- آسیب عصبی
این عوارض معمولا موقتی بوده و بعد از چند روز برطرف میشوند. البته در صورت مراجعه به متخصص حرفهای، اسکلرو تراپی با کمترین عارضه انجام خواهد شد.
هزینه اسکلروتراپی
تعرفه اسکلرو تراپی واریس به عواملی نظیر تعداد رگهای واریسی، وسعت ناحیه تزریق، مهارت پزشک، امکانات کلینیک و نوع داروی تزریقی بستگی دارد. همچنین نوع اسکلروتراپی هم میتواند هزینه درمان را تحت تاثیر قرار دهد؛ برای مثال اسکلروتراپی با فوم در مقایسه با اسکلروتراپی با محلول ساده به دلیل کارایی بالاتر، گرانتر است. با تمام تفاسیر قیمت اسکلروتراپی واریس در مقایسه با سایر روشهایی نظیر جراحی بسیار مقرون به صرفه تر میباشد. هزینه اسکلروتراپی برای یک پا به صورت میانگین حدود 6.500.000 هزار تومان، و اسکلروتراپی هردوپا 13 میلیون تومان است.
لازم به ذکر است بسته به گستردگی ناحیه تزریق ممکن است هزینه کمتر نیز شود.
اسکلروتراپی در کلینیک دکتر اقدسی
اسکلرو تراپی یک روش کم تهاجمی برای درمان رگهای واریسی به خصوص رگهای عنکبوتی است که در کلینیک دکتر اقدسی با بهترین کیفیت انجام میشود. دکتر اقدسی با تجربه بالا تزریق واریس را با دقت بالا اجرا میکند؛ همین مسئله باعث کاهش عوارض جانبی درمان میشود. همچنین به کارگیری دستگاه veinveiwer در کلینیک ما برای ردیابی رگها باعث شده تا دقت تزریق تا حد زیادی افزایش پیدا کند. در صورت ابتلا به ورید عنکبوتی یا واریس برای مشاوره تخصصی و رزرو وقت در زمینه اسکلروتراپی با ما در تماس باشید تا با کمترین دردسر رگ های نازیبا را درمان کنید.
سوالات متداول
آیا اسکلروتراپی درد دارد؟
- تا حدودی؛ به دلیل ورود سوزن به داخل رگ واریسی ممکن است سوزش خفیفی احساس کنید، اما به دلیل تزریق بی حسی قبل از شروع درمان، میزان درد بسیار ناچیز است.
مدت زمان اسکلرو تراپی چقدر است؟
- کل پروسه درمان با روش تزریق واریس بین 30 دقیقه تا نهایتا 1 ساعت طول میکشد.
چه قدر طول میکشد تا نتایج تزریق واریس مشخص شود؟
- به طور کلی وریدهای کوچکتر ظرف چند روز از بین میروند، اما برای جذب وریدهای بزرگتر توسط بدن ممکن است 1 الی 3 ماه زمان نیاز باشد.
اسکلروتراپی در چند جلسه انجام میشود؟
- در موارد خفیف 1 جلسه درمانی کافی است، اما در موارد شدیدتر بیش از 1 جلسه درمانی برای از بین بردن رگ واریسی نیاز خواهد بود.
آیا بعد از اسکلروتراپی میتوان سفر هوایی داشت؟
- سفر هوایی بعد از تزریق واریس مانعی ندارد. فقط اگر سفر هوایی شما طولانی است بهتر است بعد 48 ساعت انجام شود.
آیا نتایج اسکلرو تراپی دائمی است؟
- بله؛ این روش وریدهای آسیب دیده را به صورت دائمی از بین میبرد. البته انجام اسکلروتراپی به معنای عدم ابتلا به واریس نیست، چرا که هر زمان در آینده احتمال واریسی شدن سایر رگها وجود دارد.
سلام. من ۳۰ ساله هستم یکسال به دلیل رماتیسم مفصلی کورتن میخورم که ورید های واریسی ریز اطراف زانو و مچ پاهام ایجاد شده وقتی از سر کار به خونه ميام پر رنگ تر ميشه و مچ پاهام هم ورم میکنه زمانی که تعطیلم کمرنگ ميشه. باید جوراب واریس بپوشم؟یا اسکروتراپی کنم؟یا نیازی نیست؟
سلام دکتر.من ۸ماه کار ایستاده داشتم که اوایل پاهام ورم میکرد و بعد از دو سه هفته عادی شد برام.اما بعد متوجه رگهای واریسی شدم.الان دیگه کار نمیکنم اما رگهای واریسی اذیتم میکنه ظاهرش.هم کنار مچ پام هست به رنگ قرمز و خیلی خفیف.و هم سبز رنگ که مثل رگهای اصلیه ولی قبلا نداشتم اینارو.این رگهای سبز علاوه بر مچ پا کنار باسن و ران هم چنتا هست و همچنین پشت زانو.گاهی همون نواحی تیر میکشع.میخاستم بدونم اسکلروتراپی برای من جواب میده؟و هزینه لیزر برای این تعداد و این مرحله از واریس چقدر میشه حدودا؟
عکس مچ یکی از پاهامو براتون فرستادم
سلام بر طبق عکس ارسالی شما هنوز رگ پای شما نیاز به درمان نداره و روش حساس نشوید در طیف طبیعی محسوب می شود
سلام
من پشت پاهام رگهای عنکبوتی دارد و تا قسمت ران هم رفته است.
سوال من در مورد تعداد جلسات و هزینه آن می باشد. سپاسگزارم
سلام وقت بخیر من ۲۱سالمه و چند سالی هست که دچار مویرگ های عنکبوتی شدم درد ندارم ولی از لحاظ زیبایی خیلی فکرمو مشغول کرده می خواستم بپرسم راهی به جز لیزر وجود داره و با پماد و کرم خاصی درمان میشه ؟