مجله عروق

عمل واریس پا | نحوه انجام، زمان، عوارض [فیلم]

جراحی واریس

عمل واریس پا به زبان ساده، خارج کردن رگ‌های واریسی است. پزشک متخصص برای درمان واریس به روش جراحی معمولاً دو یا چند برش بر روی پوست در نزدیکی سطح رگ‌های واریس ایجاد می­کند و رگ واریسی را از راه این برش خارج می­سازد. هنگامی که از عمل یا کلمه جراحی برای واریس پا نام میبریم در واقع روش در دسته درمان های جراحی‌های باز قرار میگیرید که در مقابل آن روش‌های کم تهاجمی‌تر و کم عارضه تری برای درمان بیماری واریس پا وجود دارند که نیاز به جراحی و بیرون کشیدن رگ‌های واریسی از طریق عمل را از بین میبرند، که به آنها روش‌های اندووسکولار یا درون رگی گفته میشود.

انجمن فلبولوژی آمریکا توصیه نموده در صورتی که بتوان از روشهای اندووسکولار برای درمان استفاده کرد، بهتر است آنها را مقدم‌تر برروش‌های جراحی باز نمود. 

از جمله روش‌های اندووسکولار میتوان به میتوان به اسکلروتراپی و لیزر واریس اشاره کرد.

عمل جراحی واریس پا چیست؟

عمل جراحی واریس پا عبارت است از مجموعه اقدامات درمانی تهاجمی (جراحی) برای درمان واریس از طریق برداشتن، بستن، یا تخریب وریدهای سطحی و زیر سطحی واریسی با هدف ایجاد مسیر جدید جریان طبیعی خون در پا و از بین بردن علایم بیماری واریس.

درمان واریس پا در پزشکی به دو دسته کم تهاجمی و تهاجمی تقسیم می شود.
روش کم تهاجمی یا غیر جراحی و سرپایی روش هایی هستند که نیاز به بریدن و برداشتن و یا خارج کردن بافت نیست. عمل در زمان کمتر و معمولا بدون نیاز به بیهوشی عمیق و بدون نیاز به بستری شدن انجام میشود. همچنین بعد از عمل دوران نقاهت کوتاه است و بیمار بعد از عمل مرخص می شود.

روش های تهاجمی یا جراحی روش هایی هستند که برای درمان، پزشک نیازمند بریدن و برداشتن ورید آسیب دیده است که معمولا دوران نقاهت طولانی تر و یا بسته به نوع درمان ممکن است نیاز به بستری موقت داشته باشند.
روش های تهاجمی و جراحی شامل: لیگیشن (لیگاسیون) ، استریپینگ ، آندوسکوپی وریدی، می شود.

امروزه در سال های اخیر 2025 روش های جدید که بیش از 90 درصد مواقع برای درمان تجویز می شود و شانس درمان بالایی دارد روش لیزر درون رگی و رادیوفرکانسی است. این روش ها دوران نقاهت کوتاهی دارد و در کمتر از یک ساعت و نیم با بی حسی موضعی صورت مگیرد و چون درمان سرپایی است بیمار در همان روز مرخص می شود.

انواع عمل واریس پا

عمل واریس پا به روش‌های مختلفی امکان پذیر است، هم روش‌های جراحی و هم درون رگی. هر کدام از این روش‌ها دارای ویژگی های خاص خود است که در ادامه شرح خواهیم داد. روش‌های پیشرفته جراحی واریس معمولاً تحت بیهوشی یا بی‌حسی نخاعی انجام می‌شوند.

جراحی برداشتن ورید

در این روش عمل پا جراح رگ صافن، که همان سیاهرگ اصلی مخصوص انتقال خون به سیاهرگ های عمقی تر است را به طور کامل از پا خارج میکند. در این روش که به وسیله بیهوشی و یا بی حسی نخاعی انجام میشود به وسیله دو برش در ابتدا و انتهای رگ واریسی و رد کردن یک سیم که استریپر نامیده میشود رگ واریسی بیرون کشیده میشود. این روش جراحی پا برای واریس های پیشرفته کاربرد دارد و جزء درمان های اولیه واریس بوده است.

مراحل

مراحل این نوع از عمل واریس به این صورت است که پزشک با استفاده از سونوگرافی داپلر محل رگ های واریسی را شناسایی میکند. سپس با استفاده از بیهوشی یا بیحسی نخاعی به وسیله برشهای کوچک اقدام به بستن رگ واریسی و بیرون کشیدن آنها مینماید.

عوارض

از میان عمل های جراحی واریس این نوع دارای عوارض بیشتری است، از حمله خونریزی موقت، درد و کبودی موقت و در موارد نادر عفونت.

عمل فلبکتومی 

فلبکتومی یک نوع از عمل جراحی واریس پا است که به وسیله بی‌حسی موضوعی انجام میشود.  این روش‌های عمل واریس پا برای رگ های سطحی کاربرد دارند. در این روش پزشک متخصص  واریس با استفاده از برش‌های میلیمتری روی پوست رگ های واریسی را از طریق قلاب های ریز بیرون میکشد.

مراحل

مراحل عمل واریس پا به روش فلبکتومی بسیار ساده است، پزشک متخصص با استفاده از سونوگرافی محل دقیق رگ های واریسی را شناسایی میکند، سپس با استفاده ار بی‌حسی موضعی و ایجاد برش‌های میلیمتری اقدام به خارج نمودن این رگ‌ها میکند. در نهایت با بستن محل برش عمل تمام میشود.

روند بهبودی

در ان نوع از عمل واریس، روند بهبودی بسیار سریع است. بیمار میتواند همان روز به زندگی عادی برگردد و نیازی به بستری شدن و استراحت مطلق ندارد. پس از مرخص شدن تا چند روز به ناحیه پا فشار وارد نکنید و از رانندگی، ورزش و برداشتن اجسام سنگین خود داری نمایید.

عوارض

عوارض این نوع از عمل بسیار خفیف و کم است به صورتی که ممکن است تا روز کبودی موقت در نواحی برش خورده ایجاد شود و یا در صورتی که بیمار بهداشت فردی را رعایت نکند دچار عفونت شود.

جراحی واریس با لیزر

عمل واریس پا با لیزر درون رگی به منظور از بین بردن رگ‌های واریسی به وسبله گرمای لیزر است. این نوع از عمل در دسته جراحی‌ها نیست؛ پزشک متخصص فیبر نازگی را درون وریدهای واریسی میکند و با استفاده از لیزر رگ های واریسی را میبندد.

مراحل

این نوع از عمل که به آن اندووسکولار میگویند نیز در ابتدا با تشخیص محل دقیق رگ‌های واریسی شروع میشود. سپس فیبر نازکی وارد مویرگ واریسی میشود و با استفاده از گرمایی که ایجاد میکند، رگ واریسی بسته میشود. مدت انجام این عمل کوتاه و حدود نیم ساعت است.

روند بهبودی

روند درمان و بهبودی این نوع از عمل واریس بسیار سریع و آسان است، به طوریکه بیماری نیازی به بستری ندارد و سریع میتواند به زندگی عادی برگردد. تنها نکته این است که بعد از عمل پاسنمانی بر ری محل لیزر گذاشته میشود که باید آن بعد از 4 ساعت بردارید و از پانسمان مجدد حلوگیری کنید.

عوراض

این روش از عمل در صورت تجربه و تخصص پزشک دارای عوارض بسیار خفیفی است که از جمله آن میتوان به سوزش، احساس تورم و درد خفیف اشاره نمود. 

جراحی آندوسکوپی واریس

یکی از روش‌های پیشرفته جراحی واریس است این روش به جراح این اجازه را می‌دهد که با استفاه از اندوسکوپی درون وریدی داخل رگ هی واریسی را ببیند و سپس اقدام به بیرون کشیدن آنها نماید.

روش آندوسکوپی معمولاً برای رگ‌های واریس عمقی استفاده میشود و اغلب با روش‌های دیگر به‌صورت توأم صورت می­گیرد.

عمل واریس پا

عمل واریس پا چگونه انجام می‌شود؟

معمولاً جراحی در بیمارستان و با بیهوشی کامل و یا بی‌حسی نخاعی صورت می‌گیرد. پیش از عمل، پا علامت‌گذاری می‌شود و مسیر رگ واریسی با کمک سونوگرافی از رگ‌های پا نقشه‌برداری می‌گردد.

با توجه به شدت و نوع رگ های واریسی عمل جراحی مناسب توسط پزشک انتخاب میشود. در موارد ریز که با روشهای مانند فبلکتومی و یا میکروفبلکتومی انجام میشود نیاز به بیهوشی نیست و در موارد واریس شدید نیاز به بیهوشی و یا بیحسی وحود دارد

اگر آسیب در رگ صافن بزرگ باشد، جراح با ایجاد یک برش حدود 3 سانتی‌متری و دسترسی به صافن بزرگ از ناحیه کشاله ران ارتباط رگ را با رگ واریسی در ران قطع می‌کند. سپس با ایجاد برش‌هایی در رگ، تکه‌های رگ را تا ناحیه زانو خارج می‌کند. در صورت وجود آسیب در صافن کوچک بیمار به شکم خوابیده و از پشت زانو برش ایجاد می‌شود و ارتباط صافن کوتاه از رگ پشت زانو قطع می‌شود.

پس از اتمام خارج‌سازی رگ، محل برش‌ها بخیه می‌شود. معمولاً بانداژ و جوراب واریس پوشانده می‌شود.

عمل واریس پا چقدر طول میکشد؟

مدت‌زمان عمل واریس پا با توجه به روش عمل و میزان رگ های واریسی ممکن است از 30 دقیقه  تا یک ساعت و نیم  طول بکشد. در طی جراحی بسته به اینکه کدام رگ آسیب‌دیده باشد 4 الی 5 برش در پا ایجاد می‌شود و رگ آسیب‌دیده خارج می‌شود.

عمل برداشتن رگ واریسی:بسته به نوع و شدت واریس و تعداد رگ های آسیب دیده مدت جراحی ممکن است کم یا بیشتر شود، اما به صورت میانگین

  • عمل جراحی واریس پا: 1:30 دقیقه
  • فلبکتومی: در موارد خفیف  دقیقه و در صورت گستره بودن و هردوپا 1:30 دقیقه
  • عمل لیزر درون رگی: میانگین 30 الی 45 دقیقه
  • جراحی اندوسکوپی: بسته به روش درمانی ترکیبی از 30 دقیقه الی 1:30 دقیقه
عمل واریس

جراحی واریس به چه افرادی توصیه نمی‌شود؟

  • بیماران با گردش خون ضعیف در سیستم شریانی پاها، برای مثال در افراد با دیابت پیشرفته
  • بیماران با مشکل لنفاوی، عفونت پوستی و نقص در انعقاد خون
  • زنان باردار
  • سالمندانی که به‌واسطه شرایط پزشکی خود قادر به تحمل جراحی نیستند.
  • بیماران با شرایط خاص عروقی مانند فیستول وریدی – شریانی در پاها

در گذشته نه چندان دور، راه پیش روی بیماران مبتلا به واریس استفاده دائمی از جوراب واریس و یا جراحی بود. اما امروزه اسکلروتراپی واریس و لیزر درمانی  از روش‌های درمانی رایج و امن محسوب می‌شود.

کدام نوع واریس باید جراحی شود؟

در بعضی شرایط خاص ناگزیر به انجام جراحی باز برای درمان واریس هستیم برای آگاهی از این موضوع که چه افرادی نیاز به جراحی واریس پا جهت درمان نیاز دارند ویدئو زیر را ببینید.

عوارض بعد از عمل واریس پا

جراحی در مقایسه با لیزر واریس از خطر بالایی برخوردار است، این عوارض عبارت‌اند از:

  • واکنش‌های آلرژیک
  • خونریزی
  • عفونت
  • آسیب به عصب که با بی‌حسی در اندام ممکن است پدیدار شود. در مطالعه‌ای که در سال‌های اخیر در ژورنال پزشکی فلبولوژی منتشر شد بروز بالای 30 درصد آسیب به عصب در جراحی واریس تأیید شد.
  • آسیب به بافت لنفاوی که با ورم لنفاتیک همراه است.
  • ترومبوز ورید عمقی که همان تشکیل لخته خون در پا است.
  • آمبولی ریوی که در نتیجه جابه‌جایی لخته و ورود به ریه است. آمبولی ریوی می‌تواند کشنده باشد.

این‌ها همگی عوارض جراحی هستند. خوشبختانه امروزه روش کم‌خطر لیزر واریس جایگزین جراحی شده است و اغلب پزشکان روش لیزردرمانی واریس را به بیمارانشان توصیه می‌کنند. انجام لیزر واریس با هدایت سونوگرافی این امکان را برای پزشک فراهم می‌کند که با دید بازتری درمان را انجام دهد و حداقل آسیب به بافت‌های مجاور رگ مورد درمان، وارد شود.

بیماری DVT (لخته شدن خون در وریدهای عمقی) و آمبولی ریه از مهم‌ترین مشکلات عروقی و از علل شایع مرگ‌ومیر محسوب می‌شود.

 

فیلم عمل جراحی واریس پا

فیلم عمل جراحی واریس پا توسط پزشک متخصص واریس، در این ویدیو توضیحات دکتر مهرداد اقدسی در مورد عمل واریس پا و اینکه به چه روش‌های انجام میشود را مشاهده مینمایید. همچنین توضیحات کوتاه و حامعی در مورد اینکه کدام نوع از عمل واریس بهتر است را میتوانید بشنوید.

مراقبت بعد از عمل جراحی واریس پا

معمولاً بعد از جراحی بیمار 24 ساعت در بیمارستان می‌ماند و اغلب افراد نیاز به چند روز استراحت در منزل را دارند و چندهفته‌ای طول می‌کشد بیمار بتواند فعالیت‌های معمول خود را از سر گیرد.

  • استراحت کامل طبق توصیه‌های پزشک
  • تعذیه مناسب شامل ویتامین‌ها و فلانوید‌ها و نوشیدن آب کافی
  • پرهیز از فشار و ورزش سنگین
  • پرهیز ار سرپا ایستادن طولانی
  • پرهیز از نمک و چربی

عمل جراحی واریس با لیزر واریس چه تفاوتی دارد؟

4 تفاوت عمده روش جراحی و لیزر واریس عبارت‌اند از:

  • روش لیزر واریس با هدایت سونوگرافی و دید کامل در هنگام درمان صورت می‌گیرد؛ لذا معمولاً تمام ریشه‌ها و شاخه‌های منشعب به‌صورت کامل درمان می‌شوند. این در حالی است که در جراحی واریس به دلیل عدم بررسی هم‌زمان با سونوگرافی امکان باقی‌ماندن برخی شاخه‌ها و عود مجدد بیماری بیشتر می‌شود.
  • جراحی معمولاً تحت بیهوشی کامل یا بی‌حسی نخاعی انجام می‌شود درحالی‌که لیزردرمانی واریس با بی‌حسی موضعی انجام می‌شود.
  • برش جراحی معمولاً به یادگار می‌ماند. در جراحی معمولاً 4-5 برش و جای بخیه روی پا به جا می‌ماند درحالی‌که در لیزر واریس برش و بخیه‌ای وجود ندارد.
  • در جراحی واریس دوره نقاهت و بستری وجود دارد و برای چند هفته محدودیت حرکتی و … مطرح است و تورم و درد برای چند روز باقی می‌ماند. اما بیمار تحت درمان با لیزر درون‌رگی بلافاصله قادر است راه برود و می‌تواند کارهای روزانه خود را انجام دهد.
بعد از جراحی واریس پا

آیا افرادی که در گذشته جراحی واریس داشته‌اند، می‌توانند لیزر واریس انجام دهند؟

برای پاسخ دقیق به این پرسش نیاز به معاینه فردی وجود دارد. اما در کل لیزردرمانی واریس برای بیمارانی که پس از عمل واریس، مجدد دچار واریس شده‌اند، قابل انجام است.

جراحی واریس برای کدام بیماران باید انجام شود؟

در ویدئو زیر توصیه دکتر اقدسی  بهترین دکتر متخصص واریس  و فلبولوژیست در مورد جراحی واریس و یا لیزر واریس در این زمینه را می‌توانید مشاهده کنید:

ورم پا بعد از عمل واریس

بعد از عمل جراحی واریس پا ممکن است برخی بیماران دچار عوارضی مانند درد و تورم ناشی از التهاب طبیعی محل برش، کبودی و خون ‌مردگی به ‌دلیل آسیب رگ ‌های سطحی و نشت خون، عفونت زخم که بیشتر در افراد دیابتی، مسن یا با ایمنی ضعیف دیده می‌شود شوند. و در موارد نادر آسیب به عصب به‌ علت تماس ناخواسته با اعصاب سطحی یا فشار ناشی از التهاب و بافت زخم شوند. این عوارض معمولاً گذرا هستند و اغلب با گذشت زمان و رعایت مراقبت‌ های بعد از عمل برطرف می‌شوند.

مدت زمان پوشیدن جوراب بعد از عمل واریس پا

مدت زمان پوشیدن جوراب واریس بعد از عمل، بسته به نوع عمل و نظر پزشک از 3 روز تا 14 روز متغیر است. اما میانگین 10 روز پوشیدن جوراب در طول روز و استراحت در طول شب توصیه می شود.

 

درباره دکتر مهرداد اقدسی

پروفسور دکتر مهـــــرداد اقدسی، متخصص قلب و فلوشیپ فوق تخصصی اینترونشنال عروق ، مشاور ارشد بیماریهای وریدی و استاد افتخاری دانشگاههای علوم پزشکی تهران، شهید بهشتی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *