بهترین قرص ها برای کاهش چربی خون

طیف وسیعی از قرص‌های موجود در بازار، با عنوان قرص کاهش چربی خون معرفی می‌شوند. در این مقاله، آن‌ها را معرفی می‌کنیم.

تذکر: هدف این مقاله، فقط معرفی این دسته از دارو‌هاست و به ‌هیچ‌ وجه جای تجویز پزشک را نمی‌گیرد.

چربی خون چیست؟

به مجموع کلسترول و تری‌گلیسرید خون، چربی خون گفته می‌شود. این ترکیبات نقش‌های حیاتی در بدن دارند؛ ولی در مقدار بیش از حد طبیعی، مضر هستند. چربی خون بیش از حد، خطر سکتهٔ قلبی را افزایش می‌دهد.

کلسترول چیست؟

بدن برای رشد و فعالیت اندام‌ها به مقداری کلسترول نیاز دارد. این مادهٔ لیپیدی برای تولید ویتامینD  و هورمون‌ها، ضروری است. جالب است که بیشترین میزان کلسترول را کبد تولید می‌کند و این ماده به میزان کمتری از طریق غذا وارد بدن می‌شود. مواد خوراکی با منشأ حیوانی مانند گوشت قرمز و تخم‌مرغ و لبنیات پرچرب، منبع اصلی کلسترول هستند. کلسترول بیش از حد،  در رگ‌ها رسوب کرده و به بروز مشکلاتی برای سلامتی منجر می‌شود.

کلسترول خون، در جریان خون، به دو شکل جابه‌جا می‌شود:

اچ‌دی‌ال یا کلسترول خوب یا کلسترول مفید

لقب مفید و خوب‌ را بدان‌سبب به HDL داده‌اند که وظیفه‌اش، حذف کلسترول‌های خون و انتقال آن‌ها به کبد است. کبد این ترکیبات را به شکل اسیدهای صفراوی در‌می‌آورد.

ال‌دی‌ال یا کلسترول بد یا کلسترول مضر

تصلب شریان یا گرفتگی و مسدودشدن رگ‌ها، فرایندی بسیار آهسته است که در آن، رگ‌ها باریک‌تر و گاهی جریان خون در آن‌ها مسدود می‌شود. در این فرایند،LDL  به جدار رگ می‌چسبد و باعث تشکیل پلاک چربی در رگ‌ها می‌شود.

به‌همین‌دلیل در افرادی که LDL آن‌ها بیش از حد طبیعی و بالاست، احتمال ابتلا به بیماری‌های قلبی و حملهٔ قلبی و سکتهٔ مغزی بیشتر است.

کم‌کردن LDL یکی از راه‌های پیشگیری از بیماری‌های قلبی‌عروقی است. برای رسیدن به سطح مطلوب ال‌دی‌ال، برنامهٔ غذایی سالم و ورزش منظم توصیه می‌شود. با‌این‌حال این توصیه‌ها ممکن است به‌تنهایی برای بعضی افراد مؤثر نباشد.

در این موارد، پزشکان مصرف داروهایی را توصیه می‌کنند که یا کلسترول LDL را کاهش می‌دهند یا کلسترول HDL را افزایش می‌دهند.

اما باید توجه کرد که حتی در صورت مصرف مرتب دارو، لازم است افراد رژیم غذایی و ورزش مناسب داشته باشند.

لیپوپروتئین با چگالی بالا (HDL) و لیپوپروتئین با چگالی کم (LDL)

قرص چربی برای چه کسانی تجویز می‌شود؟

داروی چربی خون براساس سه عامل مهم تجویز می‌شود:

  1. نتیجهٔ آزمایش چربی خون چیست؛
  2. آیا بیمار به دیابت مبتلاست یا خیر؛
  3. وضعیت عمومی بیمار از نظر ریسک ابتلا به بیماری‌های عروقی یا ASCVD چگونه است.

اگر فردی یکی از این شرایط داشته باشد، لازم است در خصوص مصرف داروی چربی خون با دکتر خود مشورت کند:

  1. سابقهٔ بیماری قلبی، سکتهٔ قلبی یا مغزی یا بیماری شریان‌های محیطی؛
  2. داشتن LDL خون به میزان   mg/dL۱۹۰ یا بیشتر؛
  3. بیماران دیابتی بین ۴۰ تا ۷۵ سال با مقدار ال‌دی‌ال برابر یا بیشتر ازmg/dL ۷۰؛
  4. افراد بین ۴۰ تا ۷۵ سال که با خطر سکتهٔ قلبی زیاد.

استاتین

استاتین ها باعث کاهش تولید کلسترول در کبد می شوند و به حذف کلسترول اضافی از رگ های خونی کمک می کنند؛ اط این جهت قرص کاهش چربی خون محسوب می شود.

با این که استاتین ها در کاهش سطح کلسترول LDL بسیار موثر هستند، ولی فقط به مقدار کمی می توانند سطح کلسترول HDL را بهبود بخشند. نمونه هایی از استاتین ها عبارت است از:

  • آتورواستاتین (لیپیتور)
  • فلوواستاتین (لسکول)
  • لوواستاتین (آلتوپروف و میواکور)
  • پیتاواستاتین (لیوالو)
  • پراواستاتین (پراواچول)
  • کلسیم روزوواستاتین (کرستور)
  • سیمواستاتین (زوکور)

در صورت ابتلا به بیماری های کبدی و یا بارداری از مصرف استاتین خودداری کنید. هنگام مصرف این دارو باید از نوشیدن آب گریپ فروت خودداری کنید.

عوارض جانبی استاتین ها عبارت است از:

  • یبوست
  • اسهال
  • سرگیجه
  • سر درد
  • نفخ
  • ناراحتی معده
  • درد عضلانی

برای بهره بردن از دیگر مزایای درمانی استاتین ها، این داروها گاها همراه با برخی از داروهای دیگر مورد استفاده قرار می گیرند. این داروها شامل موارد ذکر شده در زیر است:

  • لوواستاتین با نیاسین (ادویسور)
  • سیمواستاتین با ازتیمیب (ویتورین)
  • آتورواستاتین با آملودیپین (کادوت)
  • اگر جزء مادران باردار یا شیرده هستید یا به بیماری کبدی مبتلا هستید، نباید
  • ویتورن یا ادویسور را مصرف کنید.

در هنگام مصرف این داروهای ترکیبی نیز نباید از آب گریپ فروت استفاده کنید. عوارض جانبی این داروها می تواند موارد ذکر شده در زیر باشد:

  • سر درد
  • ناراحتی معده
  • گر گرفتگی صورت و گردن (قرمزی)
  • تپش قلب
  • تعریق
  • لرز
قرص استاتین

رزین های اسیدهای صفراوی

رزین‌ها برای دفع کلسترول LDL به بدن کمک می‌کنند. کبد، از کلسترول برای تولید صفرا استفاده می‌کند. صفرا ماده‌ای است که در فرایند هضم غذا به کار می‌آید و پس از تولید در کبد، در کیسهٔ صفرا ذخیره و در زمان نیاز، برای هضم غذا به روده ریخته می‌شود.

رزین‌ها به صفرا متصل و مانع جذب صفرا از طریق روده می‌شوند. درنتیجه کلسترول به‌شکل صفرا از بدن دفع می‌شود و بدن نیاز به ساخت مجدد صفرا خواهد داشت و برای این فرایند به کلسترول بیشتری نیاز پیدا خواهد کرد.

به بیان دیگر، هرچه مقدار صفرای تولیدشده در بدن بیشتر شود، بدن از کلسترول بیشتری استفاده می‌کند و این روند، میزان کلسترول را در جریان خون کاهش می‌دهد.

  • کلستیرامین (پریوالیت، لوکولست، کوئستارن)
  • کلسولام (ولکول)
  • کلستیپول (کلستید)

افرادی که مشکلات کبدی یا کیسهٔ صفرا دارند، نباید از این داروها استفاده کنند. مصرف این داروها ممکن است عوارض جانبی زیر را در پی داشته باشد:

  • یبوست
  • نفخ
  • سوزش سر دل
  • سوء هاضمه
  • حالت تهوع
رزین های اتصال دهنده اسیدهای صفراوی

مهار کننده های جذب کلسترول

مهارکننده‌‌های جذب کلسترول، از جذب این ترکیب به روده جلوگیری و به کاهش LDL کمک می‌کنند. از این داروها برای کاستن چربی خون استفاده می‌شود.

این داروها ممکن است اثر اندکی نیز در تقویت HDL داشته باشند. اولین داروی این دسته ازیتیمایب (زیتیا) است که اولین‌بار در سال ۲۰۰۲ تأیید شد. افراد مبتلا به نارسایی خفیف یا شدید کبدی نباید از این نوع داروها استفاده کنند.

مصرف این داروها ممکن است عوارض جانبی زیر را داشته باشد:

  • دل درد
  • خستگی مفرط
  • درد مفاصل
  • اسهال
  • سرگیجه
  • سر درد
  • آب ریزش بینی
  • عطسه
مهار کننده های جذب کلسترول انتخابی

فیبرات

از فیبرات‌ها می‌توان به‌تنهایی یا در ترکیب با دیگر داروها و در قالب قرص، برای کم‌کردن چربی خون نیز استفاده کرد. فیبرات‌ها تری‌گلیسیرید خون را کم می‌کنند و تاحدودی کلسترول HDL را می‌افزایند. نمونه‌هایی از فیبرات‌ها عبارت است از:

  • کلوفیبرات (آترومید اس)
  • گمفیبروزیل (لوپید)
  • فنوفیبرات (آنتارا، لوفیبرا و تریگلاید)

افراد مبتلا به مشکلات کلیوی، بیماری کیسهٔ صفرا یا بیماری‌های کبدی، نباید از فیبرات‌ها استفاده کنند. عوارض جانبی فیبرات‌ها ممکن است چنین باشد:

  • یبوست
  • اسهال
  • سرگیجه
  • سر درد
  • ناراحتی معده

تذکر مهم اینکه مصرف فیبرات همراه با استاتین ممکن است احتمال بروز مشکلات عضلانی را افزایش دهد.

فیبرات

اسید چرب امگا ۳ (روغن ماهی)

می توان از اسید چرب امگا ۳ قوی و تجویزی پزشک، برای درمان تری‌گلیسیرید بسیار زیاد، یعنی بیش از ۵۰۰ میلی‌گرم در دسی‌لیتر، استفاده کرد.

از اسیدهای چرب امگا ۳ در دوزهای کمتر، به‌عنوان مکمل نیز استفاده می‌شود. این دارو هم ممکن است عوارض جانبی زیر را باعث شود:

  • آروغ زدن
  • علائم شبیه به آنفولانزا
  • ناراحتی معده
  • بثورات پوستی
  • افزایش خطر ابتلا به عفونت ها
اسید چرب امگا ۳ (روغن ماهی)

نیاسین (اسید نیکوتینیک)

پزشکان نیاسین را نیز تجویز می‌کنند که با نام B3 نیز شناخته‌شده است. این دارو با افزایشHDL  و کاهش میزان کلسترول LDL و تری‌گلیسیرید، کاهش‌دهندهٔ چربی خون شناخته شده است.

در صورت استفاده از استاتین، نیاسین می‌تواند سطح HDL را تا حدود ۳۰درصد یا بیشتر افزایش دهد. می‌توان نیاسین را بدون نسخهٔ پزشک نیز از داروخانه‌ها خرید؛ اما دوزهای بدون نسخه در درمان کلسترول بیش از حد، مؤثر نیستند.

به‌‌دلیل بروز عوارض جانبی، امروزه مصرف نیاسین فقط به کسانی تجویز و توصیه می‌شود که تحمل درمان با استاتین را ندارند. نمونه‌هایی از نیاسین تجویزی از این قرار است:

به دلیل بروز عوارض جانبی، در حال حاضر از نیاسین فقط برای کسانی که تحمل درمان با استاتین را ندارند، اختصاص داده می شود. نمونه هایی از نیاسین تجویزی شامل موارد ذکر شده در زیر است:

  • نیاکور
  • نیاسپان
  • اسلو نیاسین

افراد دیابتی و مبتلایان به زخم معده نباید از نیاسین استفاده کنند. این دارو ممکن است میزان قند خون را در دیابتی‌ها افزایش دهد. ممکن است این دارو عوارض جانبی زیر را نیز داشته باشد:

  • گر گرفتگی صورت و گردن
  • حالت تهوع
  • استفراغ
  • اسهال
  • یرقان (زردی چشم یا پوست)
  • افزایش سطح آنزیم های کبد
  • زخم معده
  • خارش
  • احساس سوزن سوزن شدن در پاها و ساق پاها
نیاسین (اسید نیکوتینیک)

مهار کننده های PCSK9

مهارکننده‌های  PCSK9دستهٔ جدیدی از داروها هستند. این قرص کاهندهٔ چربی خون برای درمان افرادی به‌ کار می‌رود که کلسترول فامیلی بیش از حد بالا دارند. اختلال کلسترول فامیلی ، در سنین جوانی بروز می‌کند و میزان کلسترول بد در این سن افزایش می‌‌یابد. خطر بروز سکته در این افراد بیشتر از گروه‌های هم‌سن‌وسال و با شرایط مشابه است.

در سال ۲۰۱۵، سازمان غذا و داروی ایالات متحده (FDA) اولین مهارکننده‌های PCSK9 را تأیید کرد.

پرالونت (آلیروکوماب) و ریپاتا (ایولوکوماب)، هر دو مهارکننده‌‌های تزریقی هستند و می‌توان از آن‌ها برای درمان افرادی استفاده کرد که کلسترول آن‌ها با استفاده از داروهای دیگر کاهش نمی‌یابد.

مطالعات نشان می‌دهد که هر دو مهارکنندهٔ PCSK9 در کاهش سطح کلسترول و بهبود سلامت کلی بسیار مؤثرند.

با این حال، مانند همهٔ داروها، مهارکننده‌هایPCSK9  نیز کاستی‌هایی دارند. هر دو مهارکنندهٔ پرالونت و ریپاتا باید تا چهار هفته تزریق شوند که ممکن است برای بعضی افراد ناخوشایند باشد.

به‌علاوه قیمت این داروها بسیار زیاد است. بعضی تخمین زده‌اند که هزینهٔ درمان یک‌ساله با این داروها ممکن است تا ۱۲هزار دلار نیز برسد.

همچنین، مهارکننده‌های PCSK9 ممکن است باعث بروز عوارض جانبی در بعضی افراد شود. این عوارض ممکن است بدین شکل باشد:

  • خارش، تورم، درد یا کبودی در محل تزریق
  • کمر درد
  • گیجی
  • از دست دادن تمرکز
  • سرماخوردگی
  • انفولانزا
  • واکنش های آلرژیک مانند بثورات و کهیر

بهترین قرص چربی خون، برای شما کدام است؟

بیشتر داروها عوارض جانبی جدی ندارند و می‌توانند پروفایل لیپیدی خون را بهبود دهند. داروی مناسب برای چربی خون را حتماً با مشورت پزشک باید انتخاب کرد. برای این کار، فرد باید فهرستی از همهٔ داروهای مصرفی خود را یادداشت کند و به پزشک خود بدهد؛ چرا که برخی داروهای خاص ممکن است با داروهای کاهش‌دهندهٔ کلسترول تداخل پیدا کنند.

بیمار حتماً باید داروهای خود را طبق دستور پزشک مصرف کند. همچنین در صورت مشاهدهٔ هرگونه عارضهٔ جانبی، مشکل را به پزشک خود اطلاع دهد. در این حالت، ممکن است پزشک داروی دیگری را تجویز کند یا دوز مصرفی بیمار را کاهش دهد.

بیمار هرگز نباید مصرف دارو را خودسرانه قطع کند؛ مگر اینکه پزشک این کار را به او توصیه کرده باشد.

منبع: healthline

دکتر مهرداد اقدسی متخصص قلب و فوق تخصص عروق 

ممکن است شما دوست داشته باشید
ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.