واریس پا : علت واریس چیست ؟ انواع واریس کدامند ؟

واریس به رگهای برجسته و در هم پیچیده گفته می شود  معمولا رگهای واریسی در پا دیده می شود ولی در نقاط دیگر بدن مثل شکم، ناحیه تناسلی، دستها، صورت و حتی برخی اندامهای داخلی مثل مری هم ممکن است واریس ایجاد شود. رگهای واریسی به رنگ  سبز-آبی  یا همرنگ پوست  و قرمز – بنفش روی پوست پا هستند.

تقریبا از هر چهار نفر، یکنفر به بیماری واریس در طول زندگی گرفتار می شود و بسیاری از افراد از کنار آن به سادگی رد می شوند ولی برای عده ای هم مشکلاتی را ایجاد می کند. بر اساس منابع معتبر در این حوزه مثل medlineplus و merckmanuals واریس علت اختصاصی ندارد یعنی بصورتیکه بتوانیم بگوییم این علت اصلی واریس است . بلکه عوامل مستعد کننده ای مانند چاقی بی تحرکی ضربه به پا و سابقه خانوادگی مطرح هستند.

واریس چیست؟

وریدها ، خون را از اندامها به قلب برمی گردانند. در دیواره داخلی وریدها دریچه های یک طرفه ای وجود دارد که دریچه لانه کبوتری نامیده می شوند. در رگهای سالم خون با کمک این دریچه ها فقط به سمت قلب هدایت می شوند و این دریچه ها مثل یک نرده بان عمل می کنند و مانع از جمع شدن خون در پاها می شوند.

تصویری از رگ سالم و رگ واریسی

اگر دیواره ورید ها خاصیت ارتجاعی خود را ازدست بدهد و این دریچه ها کار خود را به خوبى انجام ندهند، خون به عقب بازمی گردد و در وریدها تجمع می یابد و در نهایت سبب تورم آنها مى شود. واریس هنگامی ‌رخ می‌دهد که این دریچه‌ها دچار نارسایی شده باشند و رگهای واریسی به صورت برآمده و گره گره در زیر سطح پوست پدیدار مــــــی شوند.

انواع واریس

الف- واریس را بر اساس اندازه رگها به سه نوع طبقه بندی می کنند

واریس عنکبوتی یا مویرگی

این رگها به رنگ قرمز، بنفش، آبی هستند و روی قسمتهای مختلف پا به شکل پراکنده یا مجتمع دیده می شوند ولی عمدتا  به صورت رگهای قرمز روی ران پراکنده هستند. قطر این رگها معمولا کمتر از یک  میلی متر است

 واریس رتیکولار

واریس رتیکولار همان واریس ریز و برجسته است  از نظر ظاهری قطری بین ۴-۱ میلیمتر دارند و معمولا در کنار آنها دیگر انواع واریس مثل .واریس عنکبوتی یا طنابی هستند . رنگ این رگها آبی یا بنفش تیره است و به شکل منتشر در پاها یا فقط در یک ناحیه رویت می شوند.

واریس طنابی و قطور

مبتلایان به این نوع واریس بیشتر  گرفتار علائم واریس می شوند. رگهای طنابی به دلیل آسیب به وریدهای ذیل بوجود می آید :

  • آسیب به ورید صافن بزرگ و شاخه های آن
  • آسیب به ورید صافن کوچک و شاخه های آن
  • آسیب به رگهای پرفوران
  • آسیب به وریدهای لگنی و ناحیه ساق پا

علائم واریس پا

نشانه های بیماری واریس در همه یکسان نیست و شدت علائم با هم فرق می کند. بعلاوه،  سرعت پیشرفت بیماری متفاوت است و گاهی برخی افراد ظرف مدت چندماه تغییرات محسوسی را در پای خود می بینند در حالیکه ممکن است  برخی بیماران با واریس متوسط عنوان کنند که نزدیک ۸-۷ سالی است که این رگها را دارند و به تازگی دچار سنگینی پا شده لند.

رگ های متورم و برآمده

واریس معمولا با ظاهر رگ های برجسته شناخته می شود. این رگها در قسمتهای مختلف پاها به خصوص پشت وکنارهای زانو، روی ران و ساق پا دیده می شود. قطر رگ ها از کمتر از یک سانتی متر تا حدود چند سانتی متر  می رسد. این رگها بجای اینکه خون را به سمت قلب،جابجا کنند خون در آنها متوقف و مثل یک حوضچه خون عمل می کنند.

درد و سنگینی پا

وقتی درد واریس شروع می شود معمولا سنگینی پا، احساس سوزش در پا به سراغ بیمار می آید.درد واریس با نشستن طولانی یا ایستادن یکجا کلافه کننده می شود و شدت پیدا می کند

آیا می دانید درد واریس چگونه است؟ برای اطلاعات بیشتر مقاله “درد واریس” را مطالعه فرمایید.

توصیف درد از زبان بیماران به این صورت است که قادر نیستند ۲۰ دقیقه پشت سر هم در صف بایستند یا با آشپزی و کار های آشپزخانه مثل ظرف شستن  دچار احساس سنگین در پا و درد می شوند.

در این ویدیو از علت و علائم واریس صحبت می شود:

خارش پوست در اطراف رگ واریسی

اگر به واریس کم توجهی شود تغییر در بافت پوست و خارش پوست در اطراف و روی رگها پیش می آید.

سندرم پای بی قرار

حرکت مداوم پاها در زمان خواب همان سندرم بیقراری پاست. البته واریس تنها علت بروز این مسئله نیست اما پرش مداوم پا در خواب و  تکان شدید پاها خواب آرام را سلب می کند.

گرفتگی عضلات ساق پا در خواب

کرامپ  یا گرفتگی عضلات  از شایعترین علائم در مبتلایان واریس است که در زمان خواب پیش می آید . شاید کل زمان گرفتگی چند ثانیه ای بیشتر نباشد اما این درد بسیار آزار دهنده است.

درد و گرفتگی عضلات از علائم واریس است.

آنچه مسلم است این علایم به عنوان زنگ خطری برای پیگیری و مراجعه به پزشک جهت تشخیص نهایی هستند تا از عوارض واریس پیشگیری شود و اقدامات درمانی مورد نیاز صورت گیرد.

درجه بندی واریس

واریس به ۴ درجه تقسیم می شود . هر چه در مراحل و درجات اول اقدام به درمان صورت گیرد قطعا نتیجه درمان بهتر خواهد بود.

واریس درجه ۱

واریس بدون علامت که در این مرحله معمولا با راهنمایی که پزشک به بیمار می کند و خود مراقبتی می توان جلوی روند بیماری را گرفت.

واریس درجه ۲

در واریس متوسط ، درد ، سنگینی پا ،خستگی پا ، خارش پوستی، گرفتگی عضله وورم پا به درجاتی وجود دارد. البته شدت این علائم متفاوت است . این مرحله نیاز به درمان و جود دارد در عین حال شاید برخی افراد این تغییرات را روند عادی پا به سن گذاشتن بدانند و نسبت به درمان بموقع اقدام نکنند. علائمی که در این مرحله هستند معمولا با درمان به خوبی برطرف می شوند.

واریس درجه ۳ یا واریس شدید

وقتی واریس پیشرفت می کند کم کم علائم پوستی مثل التهاب پوستی که به نام سلولیتیس شناخته می شود ، تغییر رنگ پوست ،اگزما ، ریزش موی ناحیه ساق پا بخاطر ضعیف شدن خونرسانی به پا برای بیمار پیش می آید.  این علائم معمولا در یک سوم پایین ساق دیده می شود و بهتر است زودتر برای درمان واریس و تغییرات بروز کرده اقدام شود.

واریس درجه ۴

در  این درجه از واریس تغییرات پوستی شدت می گیرند و تغییر در جنس پوست و زخم وریدی دیده می شود. زخمهای وریدی مزمن هستند و معمولا در ناحیه قوزک یا ساق پا دید ه می شوند. معمولا نارسایی وریدی مزمن ، رفلاکس و مسائل دیگر در این مرحله وجود دارند. بهبود زخم ، زمان بر است و نیاز به رسیدگی خاص دارد.

آیا هر رگ برجسته ای واریس است؟

تنها ظاهر برجسته یک رگ نشانه ابتلا به واریس نیست در برخی افراد به صورت طبیعی عروق برجسته هستند. در افراد با وزن پایین رگهای برجسته بدلیل فقدان لایه چربی زیر پوست نمود واضحتری دارند و به اصطلاح به این حالت رگهای لخت گفته می شود که نیاز به درمان واریس پا و مداخله برای رفع آنها نیست.

ایا هر رگ برجسته ای واریس است؟ علت و اریس چیست

علت واریس

وریدهای پا در حالت طبیعی خون را برخلاف نیروی جاذبه زمین به سمت قلب می برند . در این مسیر هر عاملی که  جلوی حرکت رو به سمت قلب را بگیرد می تواند باعث واریس شود.

وراثت و زمینه خانوادگی عاملی مهم در ابتلا به واریس است.در سالهای اخیر ژنهای موثر در عملکرد دریچه های لانه کبوتری شناسایی شده اند. از طرفی فقط ما ژنها را از خانواده مان به ارث نمی بریم ، عادات غذایی و سبک زندگی هم در ابتلا به واریس موثرند.

هر عاملی که باعث فشار به وریدها در ناحیه شکم می شود می تواند باعث واریس شودمثل  چاقی شکمی، یبوست و بارداری

از دست رفتن عملکرد دریچه های دیواره وریدی هم می تواند باعث واریس شود. یائسگی، سن بالای ۵۰ سال، بارداری، ایستادن طولانی ،زمینه خاانوادگی از عوامل موثر در آسیب  به دریچه ها هستند .

آنچه مسلم است واریس در بین خانمها بیشتر است و عوامل مختلف باهم معمولا در بروز واریس نقش دارند .

برای کسب اطلاعات بیشتر علت شایع واریس در  زنان و علل اصلی ابتلا به واریس در مردان  را بخوانید.

یکی از مهمترین علل بروز واریس شغل افراد است . شغلهایی که برای ساعتهای طولانی فرد در یکجا می ایستد و یا روی صندلی بدون تحرک می نشیند باعث واریس می شوند.

علت واریس در جوانی

معمولا در افرادی که زمینه ارثی بیماری را دارند واریس در جوانی بروز می کند . اغلب جوانان با واریس شدید عنوان می کنند که در خانواده و بستگان درجه ۲ آنها فرد یا افرادی واریس داشته اند

مصرف بیشتر غذاهای کنسروی نسبت به گذشته، گرایش به ورزشهای سنگین مثل بدنسازی غیر اصولی می تواند به وریدها آسیب بزند و باعث واریس در جوانی شود. سیگار کشیدن هم می تواند از عواملی باشد که در جوانان باعث ایجاد مواریس می شود.

از دیگر دلایل بروز واریس ریز و رگهای عنکبوتی در خانمهای جوان پوشیدن کفشهای پاشنه دارو  استفاده از لباسهای تنگ  است . بعلاوه  مصرف قرصهای ضد بارداری و حاملگی در خانمهای جوان عاملی برای ایجاد و تشدید واریس است.

درباره واریس پای مادرزادی

انواع مختلفی از واریس مادرزادی وجود دارد سندرم کلیپر ترنر یکی از مهمترین آنهاست. در این بیماری سه مشخصه با هم وجود ارد که عبارتند از:

  • وجود واریس طنابی برجیته در یک پا
  • ماه گرفتگی پوستی
  • بزرگ  شدن اندازه یک پا

این بیماران مستعد ایجاد لخته در واریس هستند که لذا توصیه میشود رگهای طنابی بزرگ تا جای ممکن درمان شوند . متاسفانه این واریس پس از درمان ، مجدد برگششت دارد و عود می کند. لازم است بیمار سالانه به دکتر واریس پا  مراجعه داشته باشد . پوشیدن جوراب واریس از ارکان مهم درمان در این بیماری محسوب می شود.

دکتر واریس پا: اینها نشانه واریس نیستند!

استریا – استرچ مارک

ترک های پوستی که به آن استریا هم می گویند گاها با رگهای عنکبوتی اشتباه گرفته می شوند . این ترک ها در اثر از هم گسیختگی لایه درم ایجاد می شوند و در زمان تشکیل رنگ قرمز یا بنفش- قرمز دارند  و‌ رفته رفته کم رنگ میشوند ولی ازبین نمی روند. این ترک ها در دورانهای رشد سریع مثل دوره بارداری، بلوغ و یا افزایش وزن شدید و  معمولا در سه ماه آخر بارداری بروز می کنند البته تغییرات هورمونی در بلوغ، بارداری و نیز هورمونهای مورد استفاده در بدنسازی و هورمون درمانی هم در ایجاد این ترکها دخیل هستند این رگه ها ناشی از مشکل وریدی نیستند و بهتر است با متخصص پوست در مورد آنها مشورت شود.

بیماری استریا

پاسخ دکتر اقدسی در این مورد:

استریا یا استرچ مارک یا ترک پوستی در نوجوانی

وجود ترک روی پوست لزوما علت واریس نیست
تصویری از استریا که نباید با بیماری واریس پا اشتباه گرفته شود

لیودو رتیکولاریس

در بین مراجعین دیده شده که پاب مشابه آنچه در عکس می بینید را واریس می دانند در حالیکه این مشکل بخاطر واریس نیست  و لیویدو رتیکولاریس است. این عارضه در اثر مواجهه با سرما ممکن است ایجاد شود. البته نیاز به بررسی توسط پزشک  برا ی علت یابی می باشد.

سوال مکرر بیماران این است که علت واریس من چیست و نگران عود بیماری در اینده هستند.

سه علت اصلی ایحاد واریسهای طنابی بعد از درمان موارد ذیل هستند:

  1. باقیماندن قسمتهایی از ریشه واریس ( residual varices)
  2. عود واریس که ناشی از رکانالیزاسیون مسیر درمان شده است (true recurrent varices)
  3.  ایجاد نارسایی و رفلاکس جدید در وریدهای دیگر (new refluxing veins)

لذا جوابها باید قانع کننده بوده و در آینده هم بتوانیم به جوابهای اکنون استناد بکنیم.

جواب: قطعا واریس علت اختصاصی ندارد بلکه علل زمینه ساز و مستعد کننده وجود دارند. مواردی مانند سابقه ضربه به پا – سابقه خانوادگی -… همیشه وجود دارند. بطوریکه ضربه ایکه مسیر عبور وریدی را از حالت نرمال دراورده یا سابقه خانوادگی که بصورت های مختلف مانند اختلال کلاژن سازی اثر میکند همواره باقی است. مگر بیماریکه جراحی قلب باز میکند عود نمیکند. پس جواب به بیمار این است که با درمان بموقع واریس طنابی از عوارض احتمالی جلوگیری میشود. تغییرات پوستی مانند اگزما و پیگمانتاسیون کنترل میشود و شما باید مراقبتهای لازم را بعمل اورید. جملاتی مانند درمان شما بدون بازگشت است. واریس شما تمام شد و … فقط باعث سردرگمی بیمار و دردسر بعدی خواهد شد.

جهت مطالعه بیشتر توجه شما را به مطالعه مقاله زیر جلب میکنم:

دانلود فایل مقاله

[hamyar_faq]

ممکن است شما دوست داشته باشید
4 نظرات
  1. حسین دهقان می گوید

    برچسته شدن رگهای پا هنگام ایستادن وراه رفتن به صورت عمود بر ساق پا علامت واریس است ؟

    1. دکتر مهرداد اقدسی می گوید

      سلام وقت بخیر
      اکثر اوقات خیر . ولی میتواند علایم شروع واریس هم باشد

  2. ارغوان می گوید

    من بخاطر تخمدان پلی کیستیک قرص سیپروترون کامپاند مصرف میکنم .بعد از یه ماه حدودا رگ هایی قرمز که وقتی سرپا میشم به بنفش میزنه پشت ساق پاهام پیدا میشه یعنی واریسه؟
    من ٢٠ سالمه و مادرم هم واریس داره. باید چیکار کنم؟

  3. دکتر مهرداد اقدسی می گوید

    چاره ای نیست اگر بیماری فعلی شما درمان نشود در اینده دچار نازایی خواهید شد

    رژیم غذایی و کاستن وزن ، ورزش و فعالیت فیزیکی بیشتر می تواند به شما کمک کند. لطفا عکس از پاهایتان بگذارید تا جوراب مناسب برای پیشگیری به شما توصیه می شود.

سوالات خود را با ما در میان بگذارید.متخصصان کلینیک درمان واریس دکتر مهرداد اقدسی در اسرع وقت پاسخ شما را خواهند داد. با ورود شماره تماس خود پاسخ سوالتان را به صورت پیامکی دریافت کنید.

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.