راه های پیشگیری از سرطان پستان را بیاموزیم

درگذشت دکتر مریم میرزاخانی برای تمام ایرانیان باورنکردنی و غیر منتظره بود. خانم میرزاخانی مبتلا به سرطان پستان بودند که شاید بسیاری از ما  علی رغم اینکه شنیده ایم سالانه تعداد زیادی از بانوان سرزمینمان به این بیماری مبتلا می شوند هنوز به درستی نمی دانیم برای حفاظت از خودمان و مادرانمان بایستی چه اقداماتی انجام دهیم؟


بیایید سرطان پستان را بشناسیم و با آن به صورت علمی روبرو شویم…

سرطان پستان شایعترین سرطانی است که زنان به آن مبتلا می شوند. بطوریکه یکنفر در هر ۸ زن در طول زندگی خود سرطان پستان را به درجاتی تجربه می کند. این سرطان بر خلاف سایر انواع سرطان به راحتی قابل درمان است و هر چقدر زود تشخیص داده شود درمان آن ساده تر و موفقیت آمیزتر خواهد بود. بهمین دلیل از نظر بهداشتی و از منظر پیشگیری ضروری است تا به دختران و بانوان جوان آموزشهایی در زمینه نحوه تشخیص سرطان پستان بدهیم. شکستن تابوی عدم آگاهی و صحبت در مورد سرطان پستان می تواند به خانمها در مسیر حفظ سلامت و طول عمر طبیعی کمک شایانی بنماید.

عوامل خطر بروز سرطان پستان چیست؟

مهمترین علل و عوامل بروز سرطان پستان را می توان در دو دسته عوامل محیطی و فردی طبقه بندی کرد. وجود یک یا چند مورد از این عوامل خطر شانس ابتلا فرد در طی زندگی به سرطان پستان را بالا می برد اما الزاما باعث بروز سرطان نخواهد شد. به عبارتی اگر یک یا چند مورد از عوامل خطر در خصوص شما صادق است بایستی شما نسبت به دیگران بیشتر به سلامت سینه خود دقت داشته باشید.

  • سابقه خانوادگی ابتلا به سرطان پستان بخصوص در مادر، دختر یا خواهر
  • سابقه قبلی ابتلا به سرطان پستان
  •  بلوغ زودرس
  • یائسگی دیر رس
  • چاقی پس از یائسگی
  • سیگار و قلیان
  • نمایان شدن رگ‌های سینه
  • مصرف زیاد روغن و چربی حیوانی در رژیم غذایی
  • مواجهه طولانی و مکرر با اشعه در ناحیه قفسه سینه

سرطان سینه

بهترین راه در امان ماندن از سرطان پستان چیست؟

با پیاده کردن چند تغییر کوچک در شیوه زندگی شما قادر خواهید بود خطر بروز سرطان پستان را به نحو چشمگیری کاهش دهید. این تغییرات حتی در خصوص بانوان با خطر بالای ابتلا به سرطان پستان می تواند مفید باشد و شانس ابتلا را کم کند.

  • کنار گذاشتن مصرف الکل : نوشیدنیهای الکلی عامل خطر بالقوه ای برای سرطان پستان هستند و ترک الکل می تواند برای خانمها مفید باشد.
  • ترک سیگار: ازدیگر مزایای ترک سیگار و دخانیات برای سلامت کاهش ریسک سرطان پستان در خانمهاست. ترک سیگار برای زنان بخصوص در دوره پیش از یائسگی می تواند بیشترین تاثیرات مثبت را بدنبال داشته باشد.
  • کنترل و کاهش وزن: چاقی و اضافه وزن خطر سرطان پستان را بالا می برد. کم کردن وزن و حفظ وزن ایده ال به ویژه پس از یائسگی برای پیشگیری از سرطان پستان راهکار موثری است.
  • ورزش کنید: ورزش با کمک به داشتن وزن سالم باعث کاهش خطر سرطان پستان می شود. داشتن ۱۵۰ دقیقه ورزش هوازی  با شدت متوسط یا ۷۵ دقیقه ورزش هوازی با شدت زیاد بهمراه حداقل ۲ بار ورزش استقامتی در هفته برای پیشگیری  از سرطان پستان مفید است.
  • شیردهی: شیردادن به نوزاد می تواند به کاهش خطر سرطان پستان کمک کند . هر چه دوره شیردهی طولانی تر باشد برای مادر به لحاظ پیشگیری از سرطان پستان بهتر خواهد بود.
  • کاهش دوره و مقدار هورمون درمانی: دوره بیش از ۳ تا ۵ سال هورمون درمانی خطر ابتلا به سرطان پستان را بالا می برد.در صورتیکه می خواهید از فواید هورمون درمانی بهره مند شوید می توانید با دوز پایین هورمون درمانی را ادامه دهید.
  • اجتناب از مواجهه با اشعه ایکس: در موارد ضروری از عسکبرداری رادیولوژی  برای تشخیص استفاده کنید وتا جای ممکن خودر ا در مواجهه با اشعه قرار ندهید.

 

چه بخوریم که به سرطان پستان مبتلا نشویم؟

اگر بخواهیم به بیان ساده در مورد خوراکیها ی سالم و رژیم غذایی مناسب برای پیشگیری از سرطان پستان به صورت اختصاصی صحبت کنیم رژیم هایی که مقدار چربی در آن محدود باشد در این مورد حرف اول و آخر را می زنند.

گنجاندن میوه، سبزی و غلات  در حد تعادل در برنامه غذایی، کاهش مقدار نمک مصرفی با کم کردن خوردن غذاهای آماده، چیپس، فرآورده های گوشتی فرآوری شده  و نیز کاهش مصرف گوشت قرمز می توانند در کاهش خطر سرطان پستان موثر واقع شوند.

بهترین راه تشخیص زودهنگام  سرطان پستان چیست؟

  • معاینه فردی پستان

معاینه پستان توسط خودتان که به نام خودآزمـــــایی پستان شهرت دارد اولین قدم در راه شناخت زودهنگام سرطان پستان است. از اینرو انجام معاینات شخصی (خودآزمایی پستان)  به صورت ماهانه از سن ۲۰ سالگی برای همه خانمها توصیه می شود. بهترین روزها برای معاینه که بافت پستان  ۳-۲ روز پس از اتمام قاعدگی است.

در دوران یائسگی، بارداری و شیردهی معاینات را در یک روز مشخص از هرماه به عنوان مثال روز اول هرماه می توانید انجام دهید. مادران در دوران شیردهی بهتر است معاینات پستان را پس از شیر دادن انجام دهند .

  • معاینه بالینی توسط پزشک

این معاینات نیز بایستی به صورت هر۱۲-۶ ماه یکبار صورت گیرد . بهترین زمان برای معاینه ماهانه ۳-۲ روز پس از قطع خونریزی ماهیانه در روزنهم یا دهم پس از شروع عادت ماهانه  است در این زمان پستانها حداقل میزان سنگینی وحساسیت را دارند و معاینه با دقیقتر و راحتتر است. .

  • ماموگرافی

ماموگرافی عکسبرداری از پستان با اشعه ایکس است. انجمن سرطان آمریکا انجام ماموگرافی را برای خانمهای بالای ۴۰ سال با فاصله هر ۱-۲ سال یکبار  پیشنهاد می کند برخی پزشکان توصیه می کنند که ماموگرافی به صورت پایه در سنین بین۴۰-۳۵ سال انجام شود و از نتایج این ماموگرافی به عنوان یک عیار برای تشخیص تغییرات در سالهای بعد استفاده شود.

ماموگرافی این مزیت را دارد که کوچکترین تغییرات که می تواند منجر به سرطان پستان در اینده شود را به وضوح مشخص می کند و دقت تشخیص را به میزان قابل ملاحظه ای بالا می برد.

خودآزمایی پستان، معاینه شخصی پستان را چگونه انجام دهیم؟

معاینه شخصی پستان از دو مرحله تشکیل شده است  که برای همه خانمها به راحتی قابل انجام است فقط کافیست هر ماه  حدود نیم ساعت  وقت برای معاینه  شخصی پستان  صرف کنید

مرحله اول در معاینه شخصی پستان : نگاه کردن دقیق

یکی از سوالات و نگرانیهای خانمها اینست که در معاینات شخصی پستان بایستی به دنبال چه بگردیم و اصلا چه تغییراتی در مورد سرطان پستان نیاز به بررسی دارد؟ چه علایمی را باید جدی گرفت؟ مواردی که در خصوص تشخیص سرطان پستان نیاز به بررسی دارند در واقع  می تواند به سه دسته طبقه بندی شوند.

هر گونه تغییر در شکل پستانها، هاله نوک پستان، نوک پستان و تغییر اندازه ناگهانی می تواند زنگ خطری برای سرطان پستان باشد.

وجود قرمزی، خارش، پوسته پوسته شدن نوک پستان، پوست پرتقالی شدن ، فرورفتگی، برآمدگی، زخم و افزایش میزان وریدها

 در صورت تازه بودن نیاز به بررسی دارد.

در بررسی نوک پستان به ترشحات غیر شیری ، فرورفتگی و جوش های اطراف پستان توجه کنید.

برای مشاهده دقیق بایستی بدون لباس در برابر آینه بایستید و پستانها را در چهار وضعیت مشاهده نمایید

  • دستها در کنار بدن : تغییر سایز و عدم تقارن ، جمع شدگی فرورفتگی پوست، ترشح نوک پستان تغییر شکل در هاله و نوک پستان
  • دستها بالا: غدد زیر بغل و سینه ها را بررسی کنید
  • دستها به کمر
  • دستها را به جلو بکشید و به جلو خم شوید: تغییر شکل و بقیه موارد را مورد توجه قرار دهید.

مرحله دوم در معاینه شخصی پستان: لمس کردن

برای داشتن لمس مناسب در موقعیت های مختلف با فشار بند اول سه انگشت میانی در سه سطح فشار کم، متوسط و زیاد بایستی معاینه انجام شود.  در معاینه بایستی کل ضخامت پستان را به دقت وارسی نمود  با اعمال سه سطح فشار دقت معاینه شخصی پستان بسیار بالا می رود و حتی غده های کوچک و عمقی هم از دست شما در نمی روند.

برای معاینه هر پستان از دست سمت مخالف کمک بگیرید یا به بیان ساده پستان چپ با دست راست معاینه می شود و بالعکس.

برای خودآزمایی پستان می توانید پستان را به صورت دوایر متحدالمرکز از بیرون به داخل معاینه کنید و سپس قسمت دنباله پستان به سمت زیربغل و زیر بغل را مورد لمس قرار دهید. این مراحل برای هر دو پستان بایستی به دقت انجام شود.

معاینه پستان در سه حالت شعاعی، خطوط موازی و به صورت دوایر متحدالمرکز قابل اجراست.

 نحوه معاینه لمسی پستان (خودآزمایی پستان)

معاینه شخصی پستان در حین استحمام نیز قابل انجام است. آب باعث تسهیل حرکت انگشتان روی پوست بدون نیاز به بلند کردن انگشتان از روی سطح پوست می شود که اینکار دقت معاینه را بیشتر می کند. اگر سینه شما کوچک است یک دستتان را بالا ی سر ببرید با دست مقابل سینه را معاینه کنید. در صورتیکه سینه هایتان بزرگند بهتر است با یک دست سینه را نگه داشته با دست دیگر معاینه کنید

 

برای معاینه نوک پستان، آن را مانند زمان دوشیدن فشار مختصری بدهید.

در صورت وجود هر نوع توده جدید و یا بزرگ شدن توده های پیشین، ترشح پستان به ویژه ترشحات یک طرفه و یا خونی یا شفاف وآبکی، تغییرات پوستی و ظاهری آن را هر چه سریعتر با پزشک خود در میان بگذارید.

می توان با انجام این اقدامات ساده  از سرطان پستان پیشگیری نمود و در صورت ابتلا با تشخیص بموقع فرصت درمان قطعی را ازدست نداد و به بهترین نتایج با حداقل عوارض دست یافت. پس در هر سنی که هستید از امروز خودتان را در قبال معاینات شخصی ماهانه مکلف بدانید و به دیگران هم توصیه کنید.

 کلینیک درمان واریس دکتر مهرداد اقدسی

برای پرسش از دکتر بر روی لینک مشاوره پزشکی کلیک کنید.

ممکن است شما دوست داشته باشید
ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.