خطر لخته خون در پا (ترومبوز وریدی) پس از زایمان

زمان مطالعه: 7 دقیقه

با بدنیا آمدن نوزاد ، شادی وصف ناپذیری در خانواده شکل می گیرد امیدی تازه. در کنار این شادی مشکلاتی هم می تواند برای مادر به وجود بیاید. ترومبوز وریدی یا همان للخته خون در پا پس از بارداری  یکی از این مشکلات است.

حال پدر و مادر تجربه شیرین داشتن فرزند را به وضوح در زندگیشان احساس می کنند . همه نگاه ها و توجهات معطوف عضو کوچک خانواده میشود و همه مواظبند تا به بهترین نحو از کوچولوی دوست داشتنی مراقبت کنند اما هزاران سوال و پیامد پس از زایمان و تولد می تواند شیرینی این معجزه را برای شما کمرنگ نماید و در این حس زیبا خلل ایجاد کند.

شاید بد نباشد پیش از وضع حمل در مورد مسائلی همچون زردی نوزاد، افسردگی پس از زایمان مادر و هزاران هزار مسئله دیگر مطالعه کنیم و با چشمی باز و آگاه با مسائل روبرو شویم تا از نگرانی و ناراحتی بی مورد خود و خانواده تان را ایمن سازید.

یکی از مسائلی که کمتر به آن پرداخته شده و شاید بتوان گفت با وجود اهمیت آن مورد بی توجهی قرار گرفته است عارضه ایجاد لخته خون در پا در دوره پس از زایمان است.

به رقم اینکه بارداری یک فرایند طبیعی و کاملا پیش بینی شده به لحاظ فیزیکی برای زنان می باشد اما احتمال بروز برخی عوارض ناخواسته همچون لخته خون در پا در دوران بارداری و پس از زایمان برای مادران وجود دارد با برخی اقدامات می توان از این عوارض به خوبی پیشگیری نمود و بارداری شیرین بدون هیچ عارضه ای را تجربه کرد.

اگر رگ های پای شما بیرون زده است و دچار درد شدید در ناحیه ساق پا و پشت زانو هستید می توانید برای درمان سریع واریس پا بر روی دکمه زیر کلیک نمایید.

درمان واریس پا

ترومبوز وریدی بعد از زایمان

لخته خون در پا بعد از سزارین و زایمان طبیعی

لخته خون در پا در  اثر شکل گرفتن لخته در عروق عمقی پا بوجود می اید. اهمیت این عارضه تنها به خاطر درد ساق پا و تورم در پا نیست بلکه شکسته شدن لخته و حرکت آن همراه با جریان خون می تواند با جابجای لخته به سمت ریه و نهایتا خطر آمبولی ریوی همراه باشد که عارضه ای بسیار جدی است و زندگی مادر را تهدید می کند و می تواند عوارض درازمدتی را به همراه داشته باشد .

 خوشبختانه امروز راه پیشگیری و درمان قطعی برای هر دو عارضه لخته خون در پا و آمبولی ریوی وجود دارد و فقط لازم است تا با شناخت علایم و مراجعه به موقع از شدت عوارض بکاهید و هر چه زودتر تحت نظر پزشک متخصص واریس پا پروسه درمان را شروع نمایید. بعلاوه با پیاده کردن چند توصیه ساده می توانید به خوبی جلوی بروز لخته را بگیرید و در واقع خودتان را در برابر لخته خون در دوران بارداری و پس از زایمان واکسینه نمایید.

بیش از 80 در صد از موارد ترومبوز وریدی در بارداری در پای چپ رخ می دهد و تقریبا از هر 1000 مورد بارداری یک مورد با این عارضه مواجه می شوند . خوشبختانه همانطور که می بینید میزان بروز این عارضه بالا نیست اما آنچه باعث می شود که این عارضه بیشتر به چشم بیاید و به عنوان یک مسئله جدی مورد بررسی قرار گیرد عوارض آن و نیز میزان بروز 5 تا 10 برابری این عارضه در زنان باردار در مقایسه با زنان غیر باردار همسنشان است .

برخلاف تصور مردم که خطر بروز لخته در بارداری بالاست وبا زایمان پایان می یابد. بیشترین احتمال بروز ترومبوز وریدی را مادران در فاصله زمانی 6 هفته اول پس از زایمان تجربه می کنند که احتمال بروز ترومبوز وریدی تا 20 برابر زنان غیر باردار افزایش می یابد. با سپری شدن 8 هفته از زایمان خطر بروز لخته کاهش یافته و به سطح متداول در بین زنان بر می گردد.

چرا احتمال بروز لخته خون در پا در بارداری و پس از زایمان تا این اندازه افزایش می یابد؟

این افزایش احتمال بروز لخته در واقع به عنوان پیامدی از تغییرات فیزیولوژیک طبیعی در بارداری است . بدن مادر به طرز هوشمندانه ای برای کاهش احتمال بروز خونریزی گسترده در زمان زایمان برنامه ریزی می کند و شروع به بالا بردن سطح پروتئینهای انعقادی در خون و کاهش سطح عوامل ضد انعقادی در خون می نماید.

نتیجه این تغییرات افزایش احتمال بروز لخته خون در پا است. از دیگر تغییرات فیزیولوژیک که به این مسئله دامن میزند و آن را تشدید می کند بزرگ شدن رحم است که با وارد کردن فشار به وریدها می تواند در برگشت خون به سمت قلب اختلال ایجاد کند و حرکت خون ر ا با کندی مواجه سازد.

کدام مادران بیشتر در معرض بروز ترومبوز وریدی هستند؟

  1. مادران با سن بالاتر از 35 سال
  2. زنان باردار با سابقه خانوادگی بروز ترومبوز وریدی در اقوام درجه یک (پدر- مادر- خواهر- برادر)
  3. مادران با وزن بالاتر از حد طبیعی
  4. زنان باردار که در طی دوران باراری در وضعیت استراحت مطلق به سر می برند.
  5. زنان با تجربه پرفشاری خون در بارداری
  6. زایمان به روش سزارین
  7. مادران با واریس شدید در پا

هر چند همانطور که اشاره شد عوامل مستعد کننده متعددی می توانند منجر به این عارضه شوند ولی بیشترین موارد بروز در زنان با سابقه واریس پیش از بارداری دیده می شود به بیان ساده تر بروز ترمبوز وریدی یکی از عوارض واریس درمان نشده و بی توجهی به واریس طنابی شکل در زنان است.

یک توصیهکفش بچه
اگر قصد مادر شدن دارید از قبل برای آن برنامه ریزی کنید همانطور که خود را مجاب می کنید که قبل بارداری به پزشک متخصص زنان مراجعه کنید و از همه نظر چک شوید . به شما توصیه می کنیم از نظر وزن بارداریتان را با وزن ایده ال و متناسب شروع کنید تا از بسیاری از خطرات خودتان را دور کنید . بعلاوه اگر روی پاهایتان رگهای واضح و بر آمده (رگهای واریسی) می بینید به شما توصیه می کنیم با پزشک متخصص در مورد این رگها مشورت کنید بهتر است قبل از اقدام به بارداری از شر این رگهای مزاحم (واریس)خلاص شوید تا با خیال آسوده بتوانید بارداری شیرین را پیش رویتان تجسم کنید. تروبوز وریدی در واقع یکی از عوارض واریس است و می توان با درمان  واریس پا از ایجاد لخته خون در پا و مشکلات متعاقب آن به خوبی پیشگیری کرد.

چه کار کنیم که به ترومبوز وریدی در بارداری گرفتار نشویم؟

برای هر مادری بکارگیری برخی توصیه ها و اقدامات ساده می تواند مفید واقع شود. در کلینیک در بسیاری از موارد ما با مادرانی روبرو می شویم که از عدم آگاهیشان به این نکات ساده ابراز تاسف می کنند. با بکارگیری این توصیه ها شما قادر خواهید بود خطر بروز لخته خون در پا (ترومبوز وریدی) را به حداقل برسانید. و با خاطری آسوده بارداری سالم را تجربه نمایید.

توجه به میزان وزن گیری در بارداری

از همان جلسه اول که بارداریتان مسجل می شود خوب است با پزشک یا ماما در خصوص افزایش وزن و سرعت آن در ماههای مختلف مشورت کنید. شما بایستی در خصوص مقدار افزایش وزن متناسب برای بادرای سالم کسب اطلاعات کنید و آن را پیاده نمایید.

داشتن فعالیت بدن متناسب را به یاد داشته باشید.

یک باور غلط فرهنگی در بین بانوان اینست که فعالیت بدنی برای جنین آسیب رسان بوده و مناسب نیست. بسیاری از مادران بارداری را با حداقل میزان فعالیت جسمی سپری می کنند.امروزه توصیه می شود که در صورت نبود منع از سوی پزشک تحت نظر، فعالیت متناسب با ماه بارداری و شرایط مادر صورت گیرد. داشتن فعالیت بدنی متناسب می تواند جلوی ایجاد لخته خون در پا را بگیرد.
در صورت داشتن سفر هوایی بیش از 2 تا 3 ساعت پوشیدن جوراب واریس مناسب و نیز انجام حرکات کششی، نرمش در حالت نشسته به صورت تکان دادن پاها از مچ و راه رفتن حدالمقدور می تواند جلوی ایجاد لخته خون را بگیرد و خطر بروز لخته خون در پا را کاهش دهد.

پوشیدن جوراب واریس مناسب برای بارداری

یکی از توصیه های عمومی برای مادران باردار به منظور پیشگیری از بروز لخته، پیشرفت واریس بارداری و ورم استفاده از جوراب واریس مختص بارداری است.

درمان با هپارین

به منظور پیشگیری در صورت صلاحدید پزشک برای پیشگیری از بروز لخته در برخی مادران انجام می شود.

برخی به اشتباه تصور می کنند لخته خون در پا تنها مختص بیماران مبتلا به واریس است البته واریس احتمال بروز لخته خون در پا را افزایش می دهد ولی در افرادی که واریس ندارند هم لخته خون در پا بروز می کند.

کدام علائم برای ترمبوز وریدی را باید جدی گرفت ؟

اگر هر کدام از این علایم بالینی را  در دوره پس از وضع حمل یا بارداری  داشتید بایستی در اولین فرصت به مراکز درمانی مراجعه کنید و با پزشکتان در میان بگذارید. البته معمولا درد به صورت ناخود آگاه شما را از وجود مشکل خبر می کند و به فکر رفع آن خواهید بود.

  1. پای سنگین و دردناک ( وجود درد و هر گونه تورم را باید جدی گرفت)
  2. قرمزی و گرمی یک بخش از پا در قسمت ساق یا ران پا
  3. تغییر رنگ پوست در یک پا ( رنگ پوست ممکن است آبی یا رنگ پریده شود )
                                        تجربه ی این مادر جوان ………………درسی شود برای شمالخته شدن خون در پا
خانمی جوان در حدود ده روز قبل تحت عمل سزارین بچه دار شده و در معاینه قرمزی، گرمی در قسمت ران مشهود است و بیمار از درد واریس پا شکایت دارد. این مادر دچار ترومبوفلبیت سطحی (لخته در عروق سطحی) شده که خوشبختانه به وریدهای عمقی نفوذ نکرده است.
در شرح حال مادر جوان اذعان دارد که پیش از بارداری واریس طنابی داشته اما اقدامی نکرده است. وزن بالا و عدم تحرک کافی از دیگر عواملی هستند که به بروز لخته خون در پا (ترومبوز وریدی) در این بیمار دامن زده اند.
به مادران توصیه میشود پس از زایمان به میزان کافی مایعات میل کنند و علی رغم وجود درد تا حد امکان فعالیت بدنی داشته باشند .
پس از زایمان اگر بی تحرک بمانید حتی اگر واریس ندارید احتمال بروز لخته در پایتان زیاد می شود پس با وجود درد حتما کمی فعالیت بدنی در برنامه تان بگذارید تا جلوی این عارضه را بگیرید.
اگر در طی بارداری دچار واریس شدید یا واریس تان تشدید شد حتما در طول روز جوراب واریس بپوشید

 کلینیک تخصصی درمان واریس پا دکتر مهرداد اقدسی

برای پرسش از دکتر بر روی لینک مشاوره پزشکی کلیک کنید.

همراهان گرامی

اگر در خصوص روش درمان واریس پا و هزینه درمان واریس مشورت می خواهید در قسمت پرسش و پاسخ لطفا عکس از پاها در حالت ایستاده و در نورکافی (پشت پا-جلو و کنارپا) ارسال بفرمایید

مقالات مرتبط

نظرات بسته شده است، اما بازتاب و پینگ باز است.