اندازه گیری فشار خون در منزل برای بیماران با فشار خون بالا

اندازه گیری فشار خون ، سرنخی از نحوه عملکرد قلب در پمپ خون در شریانها را به دست میدهد. فشارخون اندازه گیری شده، در تصمیم گیری پزشک برای درمان موثر است.

میلیونها انسان با فشارخون بالا یا همان پر فشاری خون در دنیا زندگی می کنند، که تنها اندازه گیری فشار خون توسط پزشک برای تنظیم فشارخون آنها کافی نیست و لازم است خودشان بتوانند در منزل فشارشان را اندازه گیری کنند.

فشارخون بالا چیست؟

انجمن قلب و انجمن پرفشاری خون در آمریکا توصیه کرده که مبتلایان به فشارخون در فواصل زمانی مشخص فشارشان را اندازه گیری و کنترل کنند. فشارخون به صورت دو رقم مجزا  مشخص می شود.

خواندن فشار خون

عدد بزرگتر در واقع نشان دهنده فشار سیستولی است و عدد دوم، فشار پایین یا دیاستولی را نشان میدهد. به عنوان مثال فشارخون بصورت ۱۲۰ روی ۷۰ خوانده می شود که ۱۲۰ فشار سیستول و ۷۰  فشار دیاستول می باشد.

کنترل فشار خون

فشار سیستولی در واقع فشار درون سرخرگی ( شریانی) در زمان پمپ خون از قلب را نشان می دهد. فشار دیاستولی نشان دهنده فشار درون سرخرگی در زمان استراحت قلب است.

همه بیماران مبتلا به فشارخون یا یکی از اعضای خانواده آنها، نیاز است یاد بگیرند چگونه فشار خون اندازه گیری می شود. اگر پزشک به بیمار بگوید فشار ش را در خانه بایستی کنترل نماید، انجام این کار ضروری است و غیر قابل اجتناب به نظر می رسد.

چه عواملی روی فشار خون تاثیر دارند؟

در ابتدا لازم است بدانیم برخی عوامل و عادات غلط می توانند باعث بالا رفتن فشار شوند و فشار خون را به صورت کاذب بالا نشان دهند. از جمله این عوامل:

  • سیگار کشیدن
  • استرس داشتن
  • سرد شدن هوا
  • ورزش کردن
  • غذا خوردن بیش از اندازه ( معده پر و سنگین)
  • نگه داشتن ادرار ( مثانه پر)
  • مصرف نوشیدنی های حاوی کافئین و الکل
  • برخی اقلام دارویی

بنابراین برای اندازه گیری دقیق فشارخون توصیه می شود الکل، کافئین و سیگار مصرف نکنید و حتی الامکان ۳۰ دقیقه از زمان ورزش و جنب و جوش بگذرد و بعد فشار خون اندازه گیری شود. بهتر است در زمان مشخصی از روز ( همه روزه ) فشار خون چک شود.

پزشک شما ممکن است از شما بخواهد چندین بار در طول  روز فشار خون خود را اندازه گیری کنید، تا نوسانات فشار و ضربان قلب شما را با دقت بیشتری بررسی کند و داروی مناسب را تجویز کند.

چگونه با دستگاه فشار خون بگیریم؟

  • قبل از اندازه گیری فشار به صورت آرام و بدون استرس برای چند لحظه بنشینید، برای رفع استرس احتمالی چند نفس عمیق بکشید و سعی کنید آرام شوید.
  • در جای بی سر و صدا و با دمای محیطی متعادل برای اندازه گیری فشار خون بنشینید.
  • بهتر است قبل از اندازه گیری به دستشویی بروید.
  • لباس گشاد بپوشید و آستین خود را تا جای ممکن بالا بزنید. در غیر اینصورت بهتر است لباستان را در آورید.
  • روی صندلی نزدیک  میز برای ۵ تا ۱۰ دقیقه بنشینید و استراحت کنید.
  • بازوی شما بایستی در امتداد قلبتان قرار گیرد. اگر اینطور نیست زیر دستتان بالش یا کوسن بگذارید.
  • دستتان را طوری روی میز قرار دهید که کف دستتان به سمت بالا قرار بگیرد.
  • صاف بنشینید و به صندلی تکیه دهید.
  • پاهایتان روی زمین قرار بگیرند، یعنی به حالت جمع کرده در شکم یا روی هم انداخته نباشند. پا روی پا انداختن می تواند فشار خون را بالا ببرد.
  • در حین اندازه گیری فشار نباید صحبت کنید یا تلویزیون ببینید یا حتی روزنامه بخوانید.

چگونگی اندازه گیری فشار خون

در اینجا سعی داریم به شما نشان  دهیم چگونه  فشارخون خود را با دستگاه فشارسنج دیجیتال یا دستی می توانید اندازه گیری کنید

کنترل فشار خون

آموزش کار با دستگاه فشار خون عقربه ای

  • ابتدا نبض خود را با کمک انگشت اشاره و انگشت میانی  در قست چین آرنج (محل خم کردن آرنج ) پیدا کنید.
  • اگر نتوانستید نبضتان را پیدا کنید در قسمت داخلی کاف یک علامت است که وقتی کاف را دور بازو ببندید جای قرار دادن گوشی پزشکی را برایتان مشخص می کند. معمولا این نقطه با فلش مشخص شده است.
  • کاف را دور بازو ببندید به نحوی که کاف از قسمت خم آرنج  حدود ۲ سانت بالاتر  بسته شده باشد.
  • گوشی پزشکی را در گوش قرار دهید و کمی جابجا کنید تا بهترین سمع را داشته باشید.
  • با فشار پمپ دستی کاف را از هوا پر کنید.
  • اگر با دستگاه فشار سنج جیوه ای دستی، فشار می گیرید بهتر است یک نفر در خانه اینکار را برایتان انجام دهد.
  • پس از پر شدن کاف به عقربه دستگاه فشار سنج به دقت نگاه کنید.
  • اگر راست دست هستید بهتر است فشار از دست چپتان گرفته شود و بالعکس. اما در صورتی که پزشک برای شما مشخص کرده که از کدام دست فشار بگیرید حتما به همان صورت مدنظر فشار بگیرید.
  • با چرخاندن پیچ  پمپ حباب لاستیکی در جهت ساعتگرد دریچه خروج جریان هوا را ببندید و بعد با فشرده کردن حباب پلاستیکی کاف را از هوا پر کنید. معمولا کاف تا ۲۰-۳۰ میلیمتر جیوه بیشتر از فشار خون معمول فرد پر می شود.
  • سپس شروع به تخلیه آهسته کاف با باز کردن پیچ پمپ پلاستیکی نمایید. جاییکه اولین صدا شنیده می شود فشار بالا یا سیستولی فرد می باشد. رقم را به خاطر بسپارید.
  • وقتی صدا نبض در گوشی قطع شد رقم را بدقت به خاطر بسپارید. این عدد در واقع فشار دیاستولی می باشد.
  • اجازه دهید کاف خالی شود و فشارخون خوانده شده را به صورت فشار دیاستول / فشار سیستول یادداشت کنید. برای مثال ۸/۱۲
  • اگر به هر دلیلی متوجه فشار نشدید، مجدد سریع کاف را پراز هوا نکنید. یک دقیقه صبر کنید و سپس اقدام به اندازه گیری فشار خون نمایید.

کنترل فشار خون

نحوه گرفتن فشار خون با دستگاه فشارسنج دیجیتالی

  •  حباب پلاستیکی را در دست راستتان نگه دارید و کاف را دور بازوی چپ ببندید.
  •  دکمه روشن دستگاه را فشار دهید تا دستگاه بادکننده فعال شود یا در مدل نیمه‌ خودکار، پمپ دستی را فشار دهید تا کاف از هوا پر شود، اینکار را تا ۳۰ میلیمتر بالاتر از فشار معمول خود انجام دهید.
  •  به صفحه دیجیتال نگاه کنید. هم فشارخون سیستولی و هم فشارخون دیاستولی نشان داده خواهد شد. در بعضی مدلها ضربان قلب نیز نشان داده می شود.
  •  دکمه تخلیه را فشار دهید تا کاف بطور کامل خالی شود.
  • اگر می‌خواهید فشارخون را دوباره اندازه‌گیری کنید، ۱ دقیقه صبر کنید.
  •  اندازه فشارخون خود را ثبت کنید. تاریخ، ساعت اندازه فشار دیاستول و سیستول، ضربان قلب و بازویی که فشار گرفته اید را در دفتر خود یاداشت خود کنید. بهتر است شرایط محیطی مثل ورزش کردن، غذا یا حادثه استرس آور را هم یادداشت نمایید.

حداقل سالی یک بار و به خصوص در اول زمان خرید دستگاه برای اطمینان از صحت کار دستگاه، فشار سنج  را همراه خود به مطب دکتر معالج ببرید. اینکار با مقایسه فشارخون شما و فشارسنج کلینیک برایتان انجام می شود.

علائم فشارخون بالا

خرید دستگاه فشار خون

لازم به ذکر است که معمولا این دستگاهها بین ۵۰ تا ۳۰۰ هزار تومان قیمت دارند. و لزوما گران بودن دستگاه نشانه خوب بودن آن نیست.

۱- دستگاه با کاف بازو خریداری کنید. دستگاه با حسگر مچ یا انگشتان معمولا دقیق نیستند.

۲- معمولا فشار سنج اتوماتیک برای استفاده راحتتر است و برای افراد با مشکل شنوایی و افرادی که تنها زندگی می کنند، گزینه مناسب تری محسوب می شود.

۳- در این قبیل فشارسنج ها دیگر نیاز به گوشی پزشکی نیست.

۴- در مدل دستی، فشار دادن حباب پلاستیکی، برای سالمندان مبتلا به آرتروز ممکن است سخت باشد.

۵- اندازه کاف را دور بازویتان امتحان کنید. نباید خیلی بزرگ یا کوچک باشد.

۶- دقت کنید هنگام خرید دستگاه صفحه نمایش دستگاه اندازه خوبی داشته باشد و خواندن ارقام از روی آن برایتان راحت باشد.

ممکن است فشار اندازه گیری شده با دستگاه دیجیتال و دستی با هم کمی فرق کنند، در این صورت در زمان اندازه گیری فشار با فشارسنج دستی در مطب دکتر فشارسنج دیجیتال را همراه خود ببرید، تا بتوانید ارقام را مقایسه کنید.

کنترل فشار خون

توصیه هایی برای اندازه گیری دستگاه فشارسنج

قبل از اینکه بخواهید فشارتان را چک کنید موارد ذیل را مدنظر داشته باشید.

  • فشار خون در طول روز کمی متفاوت است و غالبا صبحها کمی بالاتر است. همینطور فشار اندازه گیری شده در منزل معمولا ۵ درجه کمتر از فشار خون در مطب است.
  • افزایش دائم  فشارخون خود را به پزشکتان اطلاع دهید. از پزشکتان بپرسید که در صورت بالارفتن فشار و قرائت چه عددی بایستی به او در این مورد اطلاع دهید و به مرکز درمانی مراجعه کنید.
  • قبل و هنگام اندازه گیری فشار خون آرام بنشینید.
  • اگر عصبی  یا ناراحت باشید فشار خون شما به صورت موقت بالا می رود. در زمان اندازه گیری فشار صحبت نکنید.
  • کاف را دور بازو بدون لباس ببندید.

سوالات متداول در مورد اندازه گیری فشار خون

در ادامه به برخی از سوالات راجع به نحوه اندازه گیری صحیح فشار خون توضیح می دهیم.

چند بار در روز می توان فشار خون گرفت

فشارخون را دو بار در روز اندازه بگیرید.

چه زمانی برای اندازه گیر فشار خون بهتر است؟

بهتر است اندازه گیری اول صبحها، قبل از خوردن صبحانه و داروی صبحتان انجام گیرد. اندازه گیری دوم بعد از ظهر انجام شود. هر بار ۲-۳ بار فشارتان را اندازه گیری کنید تا از صحت اندازه گیری  مطمئن شوید.

آیا اندازه گیری مکرر فشار خون کار درستی است؟

دائما دستگاه فشار را به خودتان آویزان نکنید! اینکار شما را نسبت به تغییرات جزئی حساس می کند و جز اینکه باعث استرس شما شود برایتان فایده ای ندارد. این استرس می تواند فشار شما را بالا ببرد و در واقع اوضاع را خراب کند.

آیا اندازه گیری فشار خون پس از بیدار شدن از خواب مناسب است؟

بلافاصله پس از برخاستن از خواب فشار نگیرید. بهتر است کمی صبر کنید. البته صبحانه نخورید و داروهایتان را هم در این فاصله میل نکنید. اگر اهل ورزش صبحگاهی هستید، فشار خون را قبل از ورزش کردن اندازه بگیرید.

چه عواملی ممکن است در بالا نشان دادن فشار خون تاثیر گذار باشد؟

بسیاری از عوامل می توانند فشار خون شما را بالا ببرند، برای مثال اگر دستشویی داشته باشید یا غذا زیاد خورده باشید. فشار خونتان را حداقل با سی دقیقه فا صله از خوردن کافئین یا سیگار کشیدن اندازه بگیرید.

فواصل اندازه گیری فشار خون چقدر باید باشد؟

بهتر است اندازه گیری فشار ۲- ۳ بار انجام شود. بین اندازه گیری ها ۲ دقیقه فاصله بدهید و در نهایت میانگین ارقام خوانده شده را یادداشت کنید.

آیا فشار خون دست چپ و راست باهم یکسان است؟

همیشه از یک دست برای گرفتن فشار خون خود استفاده کنید. معمولا فشار سمت چپ و راست با هم کمی متفاوت هستند. دستی که توسط آن دکتر یا پرستارتان فشارتان را می گیرد، ملاک کار قرار دهید و همیشه از آن سمت فشار بگیرید.

کنترل فشار خون

فواید اندازه گیری فشار خون

اگر فشارخون شما تنظیم است تنها نیاز دارید که چند بار در ماه فشار خون خود را در خانه چک کنید.  اگر شما به تازگی کنترل فشار در خانه را شروع کرده اید یا تغییری در داروهایتان داده شده یا مشکلات دیگری مثل دیابت دارید، دفعات نیاز به کنترل فشارخون در شما بیشتر خواهد شد.

 اندازه گیری فشار در خانه نقاط منفی هم دارد، مثل اینکه شما شاید به اشتباه فکر کنید دیگر نیاز نیست که به دکتر بروم.

حتی اگر فشارتان را در خانه  در دایره نرمال اندازه می گیرید داروهایتان را خودسرانه قطع نکنید یا کم و زیاد نکنید. همینطور رژیم غذایی توصیه شده برای کنترل فشارتان را هم کنار نگذارید. برای ایجاد هر تغییری در برنامه دارویی یا رژیم غذایی نیاز هست با پزشک خود مشورت کنید، البته اگر همینطور فشارتان تنظیم باقی بماند شاید بتوانید تعداد دفعات مراجعه به پزشک را به مرور کم کنید.

اندازه گیری فشار خون در خانه کار سختی نیست. اینکار در دراز مدت خطر بروز عوارض مربوط به پر فشاری خون را کاهش می دهد و به طبع از سلامتی شما حفاظت می کند.

 کلینیک درمان واریس دکتر مهرداد اقدسی

برای پرسش از دکتر بر روی لینک مشاوره پزشکی کلیک کنید.

ممکن است شما دوست داشته باشید
6 نظرات
  1. abasi می گوید

    با عرض سلام. من در دوران بارداری فشار خون داشتم مه تا دو ماه پس از بارداری دارو خوردم و فشارم کنترل شد. بعد از۶ ماه مجدد فشار خون گرفتم با نظر پزشک انالاپریل ١٠ صبح و ١٠ عصر میخورم فشار خونم در طول روز بین ١٠ و ١١ روی حدود ٧ است ولی حدود ١١ شب که فشار میگیرم اکثرا ١۴ روی ٩ و ١٠ است که استرس میگیرم وفشارم بالاتر میره دکترم پیشنهاد کرده شبها فشار نگیرم ایا با اسناد به فشار روزم خیالم راحت باشه راستش من هنوز نگرانمممم که چرا شبها فشارم بالاست ؟

    1. دکتر مهرداد اقدسی می گوید

      با متخصص قلب و عروق مشورت نمایند
      من فقط مشاوره عروق وریدی انجام میدهم

  2. عباس می گوید

    سلام خسته نباشید جناب دکتر
    بافشار سنج عقربه ای که فشارخونم را اندازه گیری می کنم عقربه فشار سنج روی عدد۱۶ تیک میخورد در حالیکه نبض مچم روی۱۴ شروع به زدن میکند
    کدام درست(تیک عقربه یا زدن نبض)؟
    با تشکر

    1. دکتر مهرداد اقدسی می گوید

      درجه شروع زدن نبض را ملاک قرار دهید

  3. aliyi می گوید

    سلام دکتر
    میخواستم بدونم ایا ضربان نامنظم قلب در نشان دادن فشار خون توسط دستگاه دیجیتالی سبب نشان دادن اشتباه فشار خون میشود؟؟

    1. دکتر مهرداد اقدسی می گوید

      بله این احتمال وجود دارد

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.