واریس طنابی چیست؟ علل، علائم و پیشگیری
واریس طنابی یکی از انواع شایع بیماری واریس است. در واریس طنابی رگ های سطحی پا به دلیل نارسایی وریدی ناشی از ضعیف شدن دیواره رگ ها اجازه حرکت خون به سمت پایین را میدهند. در نتیجه خون به جای حرکت به سمت قلب به سمت پا حرکت کرده و در نتیجه موجب ایجاد بیماری واریس طنابی می شود . این نوع از واریس به دلیل حالت رگ ها که معمولا به شکل طناب گره خورده در ناحیه ساق پا و ران مشاهده می شود به واریس طنابی شناخته می شود. این واریس می تواند با علائم تورم درد احساس سنگینی همراه باشد و نیازمند درمان است.
فهرست موضوعات
Toggleبه گفته دکتر مهرداد اقدسی (متخصص قلب و فلو شیب اینترنشنال عروق ) :
از آن جایی که درمان زود هنگام بیماری واریس طنابی ساده تر و نتایج بهتر و ماندگار تری دارد . نباید به واریس طنابی از دید زیبایی نگاه شود بلکه زمانی که هنوز درد و محدودیت حرکتی در بیمار شروع نشده بهترین زمان برای کسب نتایج درمانی پایدار است . مراجعه به پزشک متخصص درمان واریس و انجام معاینه بالینی و آزمایش های مربوط مثل سونوگرافی داپلر وریدی و یا فلبوگرافی از مراحل تشخیص جهت درمان واریس طنابی است.
واریس طنابی چیست؟
به طور معمول جریان خون در سیاه رگ های پا به سمت بالا و قلب است اگر جهت جریان خون به دلیل اختلالات وریدی دریچه رگ ها مختل شده و خون به سمت پایین حرکت کند موجب افزایش فشار داخلی رگ ها خواهد شد. در نتیجه این افزایش فشار رگ ها به صورت متورم و پیچ خورده خواهند شد. با افزایش شدت علايم بیماری رگ ها حالت طنابی و گره خورده پیدا میکنند که به همین دلیل به آن واریس طنابی می گویند.
این بیماری به دلیل ظاهر و شکل آن در مراحل پیشرفته به راحتی با معاینه توسط پزشک قابل تشخیص است. محل بروز بیماری واریس طنابی معمولا در ساق پا و ناحیه ران و پشت زانو و مچ پا دیده می شود.
رگ های واریسی ساختار خاصی دارند از ویژگی های ساختاری رگ های واریسی می توان به موارد زیر اشاره کرد:
- ضعف دیواره رگ ها : به دلیل کهولت سن , بیماری خاص , بارداری , هورمون ها و سایر عوامل
- عملکرد دریچه های وریدی : دریچه هایی که باعث برگشت خون می شوند به دلیل بیماری یا ضعف دارای نارسایی هستند.
- پیچش و پیچ خوردگی در رگ ها : به دلیل ضعف دیواره ها و عملکرد معیوب دریچه های وریدی و برگشت خون رگ ها دچار پیچش و تاب خوردگی می شوند.
- جمع شدن خون در رگ و لخته خونی : در مواردی در رگ ها لخته خونی ناشی از جمع شدگی خون مشاهده می شود که با درد و تورم همراه است و موجب پارگی رگ ها خونریزی و حرکت لخته خونی می شود که خطرناک است.
- برجستگی و تغییر رنگ رگ ها : واریس طنابی در مواردی نزد عموم به واریس برجسته هم بیان می شود . دلیل آن برجستگی رگ ها و تغییر رنگ به آبی یا بنفش است همراه با خارش و سوزش .
علت ایجاد واریس طنابی
هورمونهایی مثل استروژن و پروژسترون دردوران بارداری میتوانند باعث شل شدن دیواره وریدها شوند که ریسک ابتلا به واریس در دوران بارداری را افزایش میدهند.
همچنین افزایش فشار داخل شکم در دوران حاملگی یا چاقی میتواند جریان خون برگشتی را مختل کند. افزایش سن در سالمندان و سبک زندگی ناسالم در میانسالی هم از عوامل دیگر است.
ژنتیک
اگر یکی از والدین دچار واریس باشد، احتمال ابتلا به واریس ارثی افزایش مییابد.
ایستادن یا نشستن طولانیمدت
مشاغلی که نیاز به ایستادن یا نشستن مداوم دارند، مانند معلمان، کارمندان و خانمهای خانهدار، میتوانند فشار زیادی به رگهای پا وارد کنند.
بارداری
در دوران بارداری، به دلیل افزایش وزن، تغییرات هورمونی و فشار به وریدهای لگنی، خطر ابتلا به واریس پا افزایش مییابد.
اضافهوزن
وزن بالا فشار بیشتری به رگهای پا وارد میکند و احتمال بروز واریس را افزایش میدهد.
افزایش سن
با بالا رفتن سن، دیواره رگها ضعیفتر و خاصیت ارتجاعی آنها کمتر میشود.
عکس واریس طنابی
علائم واریس طنابی
با توجه به شدت بیماری واریس طنابی علائم این بیماری می تواند متفاوت باشد که به ترتیب به آن اشاره میکنیم:
- رگ های برجسته و طناب مانند همراه با حالت پیچ خوردگی و گره خوردگی در طول ساق پا و ران در حالت شدید واریس طنابی .
- احساس گرفتگی و درد یا سنگینی در پاها به خصوص در پایان روز .
- احساس درد یا گرفتگی ساق پا در شب .
- احساس التهاب سوزش و خارش در قسمت رگ مبتلا به واریس در ناحیه ران .
- تورم ناحیه ساق پا .
- تغییر رنگ پوست در ناحیه رگ مبتلا به واریس طنابی .
شیوع و عوامل خطر
مطالعات و آزمایشات بالینی نشان دهنده شیوع 20 تا 30 درصدی انواع خفیفی از واریس در مردان و زنان در سنین مختلف است. اما به دلیل افزایش سن و تضعیف دریچه وردیدی در افراد بالغ و میانسال با افزایش سن از45سالگی میزان شیوع و شدت بیشتر است.
عوامل اصلی خطر ابتلا به واریس عبارتند از :
- سابقه خانوادگی مثبت
- ایستادن یا نشستن طولانیمدت
- چاقی
- بارداری
- افزایش سن
- مصرف هورمونتراپی یا قرصهای ضدبارداری (در زنان)
تشخیص واریس طنابی
مراحل و روش های مختلفی برای تشخیص بیماری واریس و نوع طنابی آن وجود دارد از مشاهده و معاینه بالینی توسط پزشک تا انجام آزمایش.
1- تشخیص پایه ای
در روش تشخیص پایه ای پزشک با معاینه واریس طنابی به دلیل ظاهر و شرایط و علائم این بیماری به تشخیص اولیه میرسد و در صورت لزوم نقشه برداری از رگ و آزمایشات ثانویه را تجویز میکند.
2- سونوگرافی داپلر وریدی
روشی استاندارد و شناخته شده برای برسی جریان خون در وریدها و دریچه های سطحی و عمقی سیاهرگ ها است.
3- فلبوگرافی
در سایر موارد به تشخیص پزشک در مراکز تخصصی برای نقشه برداری دقیق تر جهت تشخیص بیماری استفاده می شود.
تفاوت واریس طنابی با سایر واریس ها
واریس انواع و اقسام مختلفی دارد . به عبارتی این بیماری به طرق مختلف بروز میکند و هر یک شرایط و علائم خود را دارد .
- واریس طنابی
- واریس عنکبوتی
- واریس عمقی
در جدول زیر انواع آن از نظر شکل ظاهری و علايم میزان شدت محل بروز و روش درمان مقایسه شده اند.
نوع | ظاهر | محل | شدت | روش درمان رایج |
طنابی | برجسته و گره خورده | ساق و ران | متوسط تا شدید | لیزر درون رگی. رادیوفرکانسی RF |
عنکبوتی | شبکه های ظریف قرمز و آبی | سطح پوست | خفیف | اسکلرو تراپی لیزر سطحی |
عمقی | قابل مشاهده نیست | درون بافت | خطرناک | جراحی |
درمان واریس طنابی
درمان واریس طنابی را می توان با توجه به شدت بیماری تشخیص پزشک و ترجیح بیمار و دوران نقاهت و همچنین هزینه های آن به سه دسته کلی تقسیم کرد:
1- روش های درمانی و مراقبتی واریس در مراحل خفیف
- جوراب های واریس (Compression stockings): پوشیدن جوراب های فشرده سازی طبق کلاس تجویزی باعث کاهش درد و تورم و جلوگیری از تشدید میشود.
- دارو درمانی: برخی قرص ها پمادها و داروهای گیاهی و داروهای وریدی برای کاهش علائم تجویز میشوند اما اثبات قطعی برای درمان ریشهای ندارند.
به گفته دکتر مهرداد اقدسی : “در پاسخ به این سوال که آیا داروها پمادها و قرص ها می توانند واریس را درمان کنند؟ باید گفت که داروها در کاهش علایم واریس و کاهش درد تورم و گرفتگی تا حدی موثر هستند اما به طور قطعی نمی توانند واریس را درمان کنند. پس داروها می توانند تاحدی در کنترل علایم موثر باشند اما نمی توانند بیماری را به طور ریشه ای درمان کنند.”
با مشاهده ویدیو زیر نظر دکتر اقدسی را در این باره ببینید.
2- درمانهای واریس طنابی به روش غیر جراحی یا کم تهاجمی
روش | توضیح | مزایا | معایب و ملاحضات |
لیزر درون رگی (EVLT) | بستن ورید با حرارت لیزر از داخل فیبر نوری که | موثر بودن , بدون نیاز به ایجاد برش بزرگ در بدن، بهبود یافتن سریع | درد خفیف موقت، نیاز به تجربه پزشک |
رادیوفرکانسی RF | داستفاده از امواج رادیویی برای بستن ورید | درد کمتر نتایج مشابه روش لیزر | هزینه نسیتا بالاتر |
- در روش EVLT : با لیزر ابتدا رگ واریس با سونوگرافی شناسی می شود . با ایجاد بی حسی موضعی و با استفاده از یک سوزن مشابه حالت تزریق به رگ , فیبر لیزر به داخل رگ وارد می شود. سپس با حرارت لیزر رگ واریسی سوزانده و بسته شده و در نتیجه این رگ با گذشت زمان توسط بدن جذب میشود و بهبود میابد.
- در روش RF : این روش مشابه روش لیزر هست اما به جای لیزر از امواج رادیویی استفاده می شود .
3- جراحی برای درمان واریس طنابی
در مواردی که رگ های واریس طنابی درای پیچ خوردگی بزرگی باشند یا درشرایط خاص، در صورت تشخیص پزشک معالج ممکن است باز کردن و برداشتن ورید انجام شود.
- لیگاسیون و استریپینگ : شامل بریدن و برداشتن رگ ها با عمل جراحی و بیهوشی عمومی است. که با نام عمل واریس پا شناخته میشود.
- فلبکتومی : روشی برای بستن رگ های برجسته و سطحی است که با استفاده از بی حسی موضعی و در حالت سرپایی انجام میشود این روش دارای مزیت نداشتن جای بخیه و همینطور نقاهت سریع است .
هزینه های درمان واریس طنابی
هزینه های درمان واریس طنابی با توجه به شدت بیماری و پوشش بیمه ای شما ممکن است متفاوت باشد، جهت اطلاع از تعرفه های دقیق درمان , اطلاع از پوشش بیمه ای و بیمه های طرف قرار داد متناسب با شرایط شما میتوانید با مشاوران کلینیک در تماس باشید.
روش | هزینه تقریبی (تومان) | پوشش بیمه |
لیزر (EVLA) | 3,000,000 – 5,000,000 | بسته به نوع بیمه – بیمه خدمات درمانی – تکمیلی اگر صرفا برای زیبایی نباشد. |
RF | 4,000,000 – 6,000,000 | بسته به نوع بیمه و شرایط |
جراحی (فلبکتومی) و بریدن و بستن | 5,000,000 – 10,000,000 | بعضی مواقع بسته به نوع بیمه . خدمات درمانی پایه و تکمیلی |
پیشگیری از واریس طنابی
- فعالیت بدنی منظم
ورزشهایی مانند پیادهروی، شنا و دوچرخهسواری میتوانند جریان خون را بهبود بخشند. - وزن سالم
کاهش وزن اضافی فشار روی رگها را کم میکند. - بالا نگه داشتن پاها
در طول روز، پاهای خود را بالاتر از سطح قلب قرار دهید تا خون راحتتر به قلب بازگردد. - پوشیدن لباسهای راحت
از پوشیدن لباسها و کفشهای تنگ که گردش خون را محدود میکنند خودداری کنید. - تغذیه سالم
مصرف مواد غذایی حاوی فیبر و ویتامین C به سلامت رگها کمک میکند.
تجربه درمان بیماران (مطالعات موردی)
در درمان بیماران مختلف در طول های سال های گذشته موارد وتجربیات درمانی مثبت فراوانی کسب شده از جمله:
بیمار حدودا 50 ساله ای که مبتلا به بیماری واریس طنابی بود و به دلیل عدم درمان به موقع و ایجاد برجستگی های رگ ها ناشی از واریس طنابی دچار خونریزی از ناحیه پای چپ شده و بعد از مراجعه به پزشک و انجام عمل جراحی بیماری واریس ایشان درمان و دوران نقاهت را سپری نمودند.
درفیلم پایین می توانید اظهارات بیمار و صحبت های دکتر اقدسی در جلسه معاینه را مشاهده کنید .
نتیجهگیری
به نظر دکتر مهرداد اقدسی :
«توجه به عوامل زمینهای و اصلاح سبک زندگی میتواند هم در پیشگیری و هم در جلوگیری از تشدید واریس تأثیر بزرگی داشته باشد.»
فراموش نکنید در مورد واریس در صورت داشتن شرایط زمینه تغییر سبک زندگی مشورت با پزشک متخصص و اعتقاد به اصل پیشگیری بهتر از درمان است راهگشا است . توجه داشته باشید تشخیص زود هنگام در درمان بهتر و پایدارتر انواع واریس از جمله واریس طنابی موثر است.
سوالات متداول
آیا واریس طنابی خطرناک است؟
در موارد خفیف بیشتر مشکل زیبایی و ناراحتی است؛ اما در صورت پیشرفت ممکن است به زخم، خونریزی یا لخته خون منتهی شود. بررسی و درمان زودهنگام و به موقع خطر عوارض واریس طنابی را کاهش میدهد.
چرا باید واریس طنابی را درمان کنیم ؟
اگر واریس طنابی را درمان نکنیم با گذشت زمان شدت پیدا میکند و در بیشتر مواقع و در اکثر افراد علائم آن وخیم تر خواهد شد و می تواند دو مشکل اصلی ایجاد کند که عبارتند از: 1- لخته شدن خون 2- خونریزی , در نتیجه حتما باید درمان شود .
آیا واریس طنابی برگشت پذیر است ؟
بله، واریس طنابی هم مثل هر بیماری دیگری ممکن است دوباره بازگردد . به عبارتی واریس طنابی هم برگشت پذیر است و امکان ایجاد واریس جدید در نقاط دیگر وجود دارد؛ اما روشهای مدرن نرخ بازگشت را کاهش دادهاند. پیشگیری و اصلاح سبک زندگی جهت جلوگیری از بازگشت مهم است .
بعد از درمان واریس طنابی برای جلوگیری از بازگشت واریس طنابی باید چه کنیم ؟
بعد از درمان واریس طنابی مثل هر روش درمان دیگر باید بعد از درمان عوامل زمینه ساز این بیماری ( چاقی , کم تحرکی و نوع شغل و غیره ….) را هم کنترل کنیم .
آیا درمان واریس طنابی با روش لیزر دردناک است؟
بیشتر بیماران درد کم یا متوسطی در طول عمل و پس از عمل تجربه میکنند؛ این روش را با بیحسی موضعی انجام میدهند و ناراحتی کمی وجود دارد.
آیا درمان واریس طنابی در دوران بارداری ممکن است ؟
در طول بارداری معمولاً درمان قطعی انجام نمیشود مگر موارد اورژانسی. پس از پایان دوران باردای و زایمان بیمار و بررسی دورباره ، با تشخیص پزشک برنامه درمانی مناسب پیگیری میشود.
آیا جوراب واریس جهت درمان یا پیشگیری مفید است؟
بله، بهویژه در کاهش درد و تورم و جلوگیری از تشدید در مراحل اولیه مؤثر است.
منابع و مآخذ :
منابع و ماخذ علمی مرتبط با واریس طنابی برای مطالعه بیشتر :تماس و نوبتدهی
برای مشاوره تخصصی و درمان واریس طنابی و تعیین نوبت ، با کلینیک درمان واریس دکتر اقدسی تماس بگیرید یا از فرم تماس سایت استفاده کنید.