سونوگرافی داپلکس و داپلر برای تشخیص واریس
سونوگرافی داپلکس وریدی یک روش غیرتهاجمی برای بررسی وضعیت رگ‌های بدن، ساختار آنها و اندازه گیری جهت و سرعت جریان خون داخل وریدها است. در واقع سونوگرافی داپلکس وریدی با ترکیب فناوری فراصوت و فناوری داپلر رنگی هم ساختار ورید و هم وضعیت جریان خون را بررسی میکند.
یکی از پیشرفته‌ترین و آسان ترین روش‌های تشخیص واریس و بیماری‌های مانند لخته خون، استفاده از سونوگرافی داپلکس است.
راهنمای SVS/AVF/AVLS سونوگرافی داپلکس را یک روش انتخابی برای ارزیابی رفلاکس وریدی در بیماران مزمن وریدی میداند (منبع)
تفاوت سونوگرافی داپلکس و داپلر چیست؟
سونوگرافی داپلر و داپلکس هردو برای بررسی واریس و وضعیت وریدها و تشخیص واریس به کار میروند. اما این دو نوع سونوگرافی تفاوت های باهم دارند.
سونوگرافی داپلر واریس بر روی جریان خون تمرکز دارد، یعنی با استفاده از جهت و سرعت جریان خون وضعیت وریدها را بررسی میکند. همچنین مواردی مانند بررسی لخته خون و انسداد، تشخیص رفلاکس وریدی (برگشت خون) با استفاده از سونوگرافی داپلر قابل انجام است.
سونوگرافی داپلکس علاوه بررسی جهت جریان خون، سرعت جریان مواردی مانند ساختار وریدها مشاهده خود رگ و بافت اطراف را نیز مشخص مینماید.
به صورت خلاصه سونوگرافی داپلر نشان میدهد خون با چه سرعت و در چه جهتی حرکت میکند. اما داپلکس هم میگوید رگ کجاست و چه وضعیتی دارد و هم خون با چه سرعت و در چه جهتی حرکت میکند.
کاربردهای سونوگرافی داپلکس
- تشخیص واریس
- نارسایی های وریدی
- برگشت خون (رفلاکس وریدی)
- بررسی ساختار وریدها
- تشخیص لخته خون DVT
- اسنداد وریدی
سونوگرافی داپلکس و داپلر واریس چگونه انجام میشوند؟
سونوگرافی واریس حال چه به صورت داپلر رنگی باشد ویا با استفاده از داپلکس به صورت بسیار ساده بدون درد و عارضه مانند سایر سونو ها انجام میشود. دکتر واریس با استفاده از پروب (دسته دستگاه) از روی سطح پوست وضعیت وریدهای عمقی و سطحی را بررسی میکند.
رفلاکس وریدی در سونوگرافی داپلکس چیست؟
منظور از رفلاکس وریدی برگشت خون در جهت خلاف مسیر طبیعی آن است. در حالت معمول خون در وریدهای پا باید به سمت قلب حرکت کند و مسئول جلوگیری از برگشت خون دریچه های داخل وریدی هستند که با نام درچه لانه کبوتری شناخته میشوند.
دریچه های لانه کبوتری با باز و بسته شدن از رفلاکس و برگشت خون به سمت پایین جلوگیری مینمایند. هنگامی که این درچیه ها دچار مشکل شوند خون در وریدها تجمع میکند و باعث واریس میشود.
برای تخشیص رفلاکس وریدی، با استفاده از مانور فشرده سازی و رها کردن اندام که با نام والسالوا Valsalva شناخته میشود حریان خون تحریک میشود. سپس با استفاده از سونوگرافی داپلر مشخص میشود که آیا جریان خون در جهت برگشت حرکت میکند یا خیر. توجه داشته باشید که هر برگشت خونی رفلاکس محسوب نمی‌شود.
سونوگرافی داپلکس قبل از درمان واریس چه کاربردی دارد؟
انتخاب روش درست متناسب با وضعیت واریس، نیازمند اطلاع دقیق از وضعیت وریدهای بیمار است. با استفاده از سونوگرافی داپلکس و داپلر، شرایط و ساختار وریدهای واریسی مشخص میشوند. و پزشک میتواند روش درمانی متناسب را تجویز نماید.
در واقع، هدف فقط این نیست که مشخص شود واریس وجود دارد یا نه؛ بلکه سونوگرافی داپلکس کمک میکند الگوی بیماری وریدی و منبع رفلاکس مشخص شود تا روش درمان واریس بر اساس آن برنامه‌ریزی شود.
سوالات متداول
سونوگرافی داپلکس و داپلر بسیار ساده و معمولا سرپایی انجام میشوند اما مانند سایر روش‌های پزشکی بیشتر مراجعین سوالاتی در مورد این روش‌ها دارند که در ادامه به آنها پاسخ می‌دهیم.
آیا سونوگرافی داپلکس واریس نیاز به آمادگی دارد؟
خیر برای سونوگرافی داپلکس و داپلر آمادگی خاصی لازم نیست داشته باشید، مواردی مانند ناشتا بودن، قطع دارو و… مطرح نیستند.
آیا سونوگرافی داپلکس واریس درد دارد؟
خیر این نوع سونوگرافی هیچ گونه درد و یا سوزی ندارد و از روی سطح پوست مانند سایر سونوگرافی ها انجام میشود. ممکن است مانور والسالوا در طول تست باعث فشار موقت به اندام شود که معمولا دردی ندارد.
سونوگرافی داپلکس و چقدر طول می‌کشد؟
بستگی به میزان بررسی وریدهای دارد اما به صورت معمول یک بررسی کامل ویدیهای پاها 30 الی 60 دقیقه طول می‌کشد.
