لخته خون در عروق عمقی (DVT) در دوران بارداری

DVT در بارداری طبق تعریف به لخته شدن خون در رگهای عمقی در طول دوران بارداری و تا ۶ هفته پس از زایمان اطلاق می شود. هر چند میزان بروز DVTنادر و در حد۲-۱مورد در ۱۰۰۰ بارداری است اما این مشکل،  مهمترین خطری است که زنان باردار را تهدید می­کند و میزان خطر و عوارض ناشی از آن به مراتب بیشتر از عوارض زایمان، خونریزی و… است.

چگونه از لخته خون در عروق عمقی در بارداری پیشگیری کنید؟

خوشبختانه لخته خون در بارداری قابل پیشگیری است . برای پیشگیری لازم است قبل از بارداری خطر بروز لخته خون در عروق عمقی  بررسی شود و در صورتیکه فرد مستعد ابتلا به لخته ورید عمقی تشخیص داده شد اقدامات لازم برای پیشگیری انجام شود

چه افرادی در معرض خطر ابتلا به لخته خون در ورید عمقی هستند؟

  • خانمها با سابقه لخته خون در ورید عمقی و یا سابقه خانوادگی ابتلا به DVT
  • بی تحرکی در خانمها یی که استراحت مطلق در بارداری   یا استراحت طولانی پس از زایمان دارند.
  • مصرف برخی از داروها در خانمها با مشکلات قلبی- ریوی و یا دیابت
  • استفاده از روشهای لقاح مصنوعی و درمان ناباروری
  • بارداری در سن بالای ۳۵ سال
  • چاقی
  • سیگار کشیدن
  • ابتلا به واریس شدید طنابی و برجسته
  • زایمان با روش سزارین
  • سفر طولانی در بارداری بخصوص داشتن سفر هوایی به مدت ۴ ساعت یا بیشتر
  • بارداری چند قلویی
لخته خون در بارداری

کدام راهکارها برای پیشگیری از DVT  در بارداری توصیه می شود؟

برای پیشگیری از بروز لخته خون در پا دکتر اقدسی به شما توصیه می کنند که:

  • اگر تصمیم به انجام سزارین دارید حتما از جوراب آنتی آمبولی در زمان بستری استفاده کنند. فراموش نکنید داشتن تحرک بهترین راه برای پیشگیری است پس هر چه زودتر از رختخواب بلند شوید و تا حد امکان راه بروید.
  • اگر وزن بالا دارید و می خواهید برای بارداری اقدام کنید وزنتان را تا جای ممکن و با رژیم غذایی مناسب و داشتن برنامه ورزشی روزانه کم کنید.
  • اگر با وزن بالا باردار شدید کاهش وزن در طول بارداری توصیه نمی شود اما میزان مجاز برای بالا رفتن وزن در این دوران برای شما کمتر از زنان باردار با وزن نرمال هست . در این مورد با متخصص زنان مشورت کنید.
  • حتما مایعات کافی در طول بارداری میل کنید.
  • پیش از اقدام به بارداری واریس طنابی و برجسته را درمان کنید. این رگها خطر بروز لخته را بالا می برند.
  • سیگار را کنار بگذارید. سیگار کشیدن در بارداری توسط مادر و یا در معرض دود سیگار قرار گرفتن برای سلامت جنین هم ضرر دارد .
  • در برخی از خانمها به تشخیص پزشک لازم است از داروی ضد انعقاد (آمپول آنو کساپارین) استفاده شود
تشخیص dvt در بارداری و درمان آن

بیشترین موارد DVT  بارداری در چه بازه زمانی است؟

در ۶ هفته اول پس از زایمان طبیعی یا سزارین بیشترین احتمال بروز لخته خون در عروق عمقی وجود دارد  .

بیشترین احتمال دی وی تی در بارداری

چرا میزان DVT در  بارداری و بعد از زایمان بیشتر از مواقع دیگر است؟

 خطر بروز لخته خون در عروق عمقی و آمبولی ریوی در بارداری و پس از زایمان به میزان ۵ برابر بیشتر می­شود. عوامل مختلفی باعث این افزایش خطر هستند که عبارتند از:

  • تغییرات هورمونی در بارداری : این تغییرات به سمتی است که بدن را برای به حداقل رساندن خونریزی در زمان زایمان محیا می کند لذا ممکن است باعث ایجاد لخته خون شود
  • بزرگ شدن شکم که با افزایش فشار ناحیه شکم و لگن باعث کاهش برگشت وریدی و افزایش فشار خون وریدی ر پاها می­شود
  • تغییرات در دیواره وریدها که باعث افزایش حجم وریدها و در نتیجه استاز ( کند شدن خون وریدی) می­شود.

آیا DVT  بارداری باعث ایجاد نقص جنینی می شود؟

از آنجاییکه زنان باردار همیشه نگران سلامتی جنین هستند یکی از اولین سوالاتی که برای مادران دچار لخته خون در بارداری مطرح است این است که این عارضه چه خطراتی را برای بچه به دنبال دارد؟ خوشبختانه DVT به خودی خود خطری برای جنین ندارد. همچنین انوکساپارین ( داروی ضد انعقاد) که در بارداری تجویز می شود هم برای جنین بی خطر است.

دی وی تی در دوران بارداری

علائم بروز لخته خون در پا در بارداری چیست؟

نباید مادران باردار را از DVT ترساند. درست است که خطر DVT در بارداری بیشتر می شود اما در کل این مسئله در بارداری به ندرت بروز می کند.

از مشخص ترین علائم تورم، درد شدید و ناراحتی در یک پا یا هر دوپا است. در بیش از ۸۰ درصد موارد، DVT در پای چپ زنان باردار پیش می آید.

نشانه های دیگر عبارتند از:

  • درد ساق پاها بخصوص در زمان ایستادن یا راه رفتن و زمانیکه پا را از مچ خم می کنید.
  • پوست گرم در منطقه درگیر لخته
  • رگهای متورم و بزرگتر از حالت معمولی

با بدنیا آمدن نوزاد، شادی وصف ناپذیری در خانواده شکل می گیرد امیدی تازه. در کنار این شادی مشکلاتی هم می تواند برای مادر به وجود بیاید.

علت پوشیدن جوراب واریس بعد از سزارین

چگونه لخته خون در پای زنان باردار تشخیص داده می شود؟

  • اگر به هر دلیل مشکوک به لخته خون هستید به متخصص واریس یا متخصص زنان مراجعه کنید .. در روند تشخیص آزمایش خون D-dimer و سونوگرافی داپلر وریدی  انجام می شود.
  • در برخی مواقع ممکن است ونوگرافی صورت گیرد. درواقع معمولا طبق رویه زیر پزشکان تشخیص لخته خون در پا را برای خانمهای بارداری تایید و یا مردود می کنند.
اینفوگرافی احتمال وجود لخته خون در بارداری

بیماری لخته شدن (ترومبوز) وریدهای عمقی پا (به اختصار DVT) به دنبال بی حرکتی طولانی مدت یا برخی بیماری‌های خاص در فرد ایجاد گردیده و ممکن است خطرات قابل توجهی را برای وی به همراه داشته باشد

درمان قطعی لخته خون

چه دارویی برای پیشگیری یا درمان DVTدر بارداری مصرف می شود؟

تنها دارویی که در دوران بارداری قابل استفاده است آمپول تزریقی زیر جلدی کلکسان یا انوکساپارین است که معمولا بصورت روزانه یک بار استفاده می شود و با صلاحدید پزشک برای افراد در معرض خطر بالای ابتلا به لخته عمقی از روز اول باردارری شروع و تا نزدیکی زمان زایمان ادامه می یابد در ساعات نزدیک به زایمان قطع شود و آمپول هپارین جایگزین آن می شود.

طول مدت استفاده از دارو برای افراد با ریسک فاکتورهای گذرا مثل بارداری و یا عمل سزارین ۳-۶ ماه است . معمولا مصرف دارو تا ۶ هفته پس از زایمان ادامه داده می شود.

در صورت تمایل برای شیردهی و تغذیه با شیر مادر پس از زایمان نباید از هپارین استفاده شود. در اینصورت قرص وارفارین تجویز می شود

قرص وارفارین از طریق شیر مادر منتقل نمی شود واثر رقیق کنندگی بر خون نوزاد ندارد.

داروهای دیگر مثل زالربان، اکسابین با نام داروهای Noac شناخته می شوند مصرف این داروها در بارداری و دوران شیردهی هنوز تایید نشده است

در صورتیکه خانمی با سابقه لخته خون در عروق عمقی بخواهد باردار شود چه کارهایی باید انجام شود؟

قبل از بارداری لازم است با متخصص زنان قلب و عروق در مورد باردار شدن مشورت شود. از روز اول تایید بارداری لازم است داروی انوکساپارین زیر جلدی تزریق شود .
ویزیت و مشاوره با متخصصن مربوطه در طول بارداری ، چگونگی ادامه مصرف داروی ضد انعقاد در زمان زایمان و پس از زایمان از مواردی است که نیاز به راهنمایی پزشک هست.

 

در حدود یک سوم از زنان واریس در بارداری را تجربه می کنند. در طول بارداری بدن مادر دچار یک سری تغییرات طبیعی فیزیولوژیک می شود که شرایط را برای رشد بهتر جنین مهیا می سازد.

واریس در بارداری

چه خطراتی در بارداری برای سفر طولانی هوایی وجود دارد؟

خطر DVT در سفر هوایی با مدت بیش از ۴ ساعت بالا می رود. توصیه می شود قبل از سفر با پزشک خود مشورت کنید
لازم است در سفر تحرک کافی داشته باشید.
مایعات کافی مصرف کنید.
از داروهای خواب آور استفاده نکنید.
لباس گشاد بپوشید.
چای و قهوه غلیظ نخورید.
حتما پیش از سفر با پزشک متخصص خود مشورت کنید . در موارد ی تجویز دارو برای پیشگیری از DVT صورت می گیرد.

ممکن است شما دوست داشته باشید
28 نظرات
  1. مریم می گوید

    سلام من همسرم یک ماه پیش بر اثر عمل زانو پا dvtکرد و به مدت ۱هفته بیمارستان بستری شده و داروی زالرتو مصرف میکند هنوز بعد از ۳ هفته نفس تنگی دارد ایا این طبیعی است و دکتر ورزشهای پا با وزنه داده است و از این هفته شروع کردبه انجا مش ایا اشکالی ندارد؟ایا ممکن است نفس تنگیش ناشی از dvtمجدد باشد

    1. دکتر مهرداد اقدسی می گوید

      با پزشک معالج مشورت کنید تا از نظر احتمال بروز آمبولی ریه بررسی کنند

  2. پژمان می گوید

    سلام…من ۵.۶سال پیش دچار دی وی تی شدم الان ۱ماهه شروع به ورزش کردم.آیا مکمل روی دی وی تی تاثیر داره؟

    1. دکتر مهرداد اقدسی می گوید

      بهتر است مکملی مصرف نشود

  3. a.m می گوید

    سلام آقای دکتر من خانمی ۳۰ساله هستم ۴ماه پیش دچار دی وی تی درماهیچه پای چپ ران وزیر شکم شدم ۳روز بیمارستان بستری بودم بیست روز روزی ۲عددزالربان ۱۵میخوردم وبعد ار آن تا ۶ماه زالربان ۲۰روزی یک عدد الان گاهی اوقات احساس سنگینی در پای چپ دارم ودر ناحیه رانم احساس سوزش گاهی اوقات که کار روزانمو انجام میدم رگهام تیر میکشن لطفا راهنماییم کنید و آیا بارداری الان برای من خطر داره ؟

    1. دکتر مهرداد اقدسی می گوید

      لطفا برای بررسی حضوری مراجعه داشته باشید . تعیین وقت بیمارستان مدائن دکتر مهرداد اقدسی ۰۲۱۶۶۴۶۵۳۵۵-۹
      مطب ۰۲۱۲۲۸۱۹۲۷۶-۷ 

  4. حسن زمانی می گوید

    با سلام و عرض ادب
    بنده ۳۳سال سن دارم حدود ۹ سال پیش پای چپم dvt کرد و تحت درمان قرار گرفتم. طی ۳ سال بعد دوبار یکبار پای راستم و برای بار دوم پای چپم دچار dvt شد. این گرفتگی ها بدون هیچ علتی در پای من اتفاق می افتاد. بعداز آن تشخیص دکترم این بود برای همیشه از جوراب واریس و وارفارین استفاده کنم که الان ۵ ،۶ ساله دارم استفاده میکنم. اما مشکلی که دارم اینکه درد و ورم در پایه چپم مونده و خیلی اذیتم میکنه بعضی وقتها اونقدر و رم میکنه و درد میگیره که مجبورم حداقل دو روز تو خونه بمونم و پام رو بی تحرک کنم تا بهتر بشه.
    سوالم از خدمت شما اینکه آیا برای رفع این گرفتگی پای چپ من روشی وجود داره ؟

    1. دکتر مهرداد اقدسی می گوید

      برای بررسی و صلاحدید در خصوص روشهای دیگر درمانی نیاز به ویزیت حضوری و بررسی شرایط هست . لطفا از شماره ۰۲۱۲۲۸۱۹۲۷۶-۷ وقت بگیرید 
      حذف این پیغامویرایش پاسخ

      بند

  5. اسدی می گوید

    سلام
    پدرم حدود ٣ هفته پیش عمل دیسک کمر و کانال نخاعی داشتند. بعد از عمل دچار dvt شدند و حدود یک هفته اول در بیمارستان با وارفارین و تحت درمان قرار گرفتند و الان هم حدود یک هفته است که با ریوارکسابان در منزل تحت درمان هستن.
    آیا الان بعد از دو هفته انجام فیزیوتراپی روی پای دچار لختگی مساله ساز است و باید احتیاط شود ؟
    ایا راه رفتن برای ایشان مناسب است یا نامناسب ؟ با توجه به اینکه ٣ هفته گذشته در بستر بوده و تحرک نداشته اند

    1. دکتر مهرداد اقدسی می گوید

      راه رفتن و تحرک خوب است
      تا دو ماه فیزیو تراپی نشود

  6. فرناز می گوید

    سلام اقای دکتر .پدرم ۶۵ سالشه پای راستش از ساق تا مچ پا قرمز شده همراه با تب و لرز میخواستم علتشو بپرسم وبه چه متخصصی باید رجوع کنه ممنون میشم پاسخ بدید

    1. دکتر مهرداد اقدسی می گوید

      احتمالا مشکل عفونی مانند سلولیت است.
      متخصص عفونی مراجعه کنید

  7. meysam22 می گوید

    سلام آقای دکتر من ورزش بدنسازی انجام میدم و مکمل میخورم و سه سالی هست درگیر آمبولی هستم هرسه سال خون لخته رگ پا از بین رفته و دوباره برگشته دکتر خودم بهم گفت که به خاطر مکمل خوردن وسنگین وزنه زدنه ومن درمان رو انجام میدادم وبعد از آزمایش تا مطمئن شم مشکلی نیست به ورزش ادامه میدادم میخواستم بدونم آقای دکتر مشکل از کجاست که من هنوز رگهای پام خون لخته میشه و آیا درمان میشود ممنون میشم جواب بدین

    1. دکتر مهرداد اقدسی می گوید

      سلام لازم هست حضوری معاینه و بررسی شوید تا بتوان به سوالات شما جواب صحیح داد 

  8. امیر می گوید

    سلام آقای دکتربنده حدودیکماه پیش دچارلخته خون درسرتاسررگ وریدی پای چپم شدم و۱۲روز دربیمارستان بودم بعداززدن هپارین وخوردن روزی ۲تاقرص وارفارین مرخص شدم وآ ی ان آرخونم روی ۲بود.بعدیکفته دوباره آزمایش دادم آی ان آرخونم رفته رو۲.۷باخوردن همان روزی ۲تاقرص.میخاستم بدونم قرص وارفارین رونبایدکمترش کنم؟واینکه الن میتونم ورزش بدنسازیموادامه بدم بدون این که به پام فشارنیارم

    1. دکتر مهرداد اقدسی می گوید

      تا سه ماه ورزش سنگین ممنوع است
      راجع به تنظیم دارو حتما باید با پزشک خودتان مشورت کنید

  9. بهمن می گوید

    بهمن

    باسلام آقای دکتر…بنده ۳۸ سالمه ۱۰ ماه پیش پشت پای چپم پاره شد که بخیه کردم چند روز بعد درزمان استراحت احساس درد درماهیچه پای چپم داشتم بعداز ۸ روز بخیه ی پام رو کشیدم ولی ب طور اتفاق و تحرک جای بخیه باز شد… ب علت عفونت و بی تحرکی خون در پای چپم لخته شد که بعداز یک هفته بستری و سونو و نیز دریافت هپارین از بیمارستان مرخص شدم دکتر معالج برام ریواروکسابان ۱۵ میلی تجویز کرد ۳ هفته اول روزی ۱ عدد و از هفته ۴ تا ۶ ماه روزی ۱ عدد که طبق دستور عمل کردم که الان ماه (دهم) است بتازگی سونوی کالر داپلر رنگی گرفتم که نشون داده هنوز لخته وجود دارد آنهم در ران پام دکتر معالج بعداز دیدن سونو گفتند تا ۶ ماه دیگر مصرف ریواروکسابان ۱۵ میلی رو ادامه بدم روزی ۱ عدد…سوال آقای دکتر آیا همین خوردن همین دوز قرص رو ادامه بدم یا دوز مصرفی آنرا ۲۰ میلی کنم سابقه DVT تا کنون نداشتم وناگهانی این اتفاق برایم افتاد ممنون میشم جوابم رو بدید

    1. دکتر مهرداد اقدسی می گوید

      برای شما بین سه تا شش ماه درمان  دارویی کافی است
      سپس بعد از پایان درمان حضوری مراجعه کنید

  10. سعید زارعی می گوید

    سلام جناب دکتر. من در ناحیه کنار زانوی چپ پا دچار مشکل همانژیوم شده ام. سونوگرافی رنگی انجام دادم و ام.آر.آی هم دارم میگیرم. دکتر رادیولوژیست که برام سونو انجام دادند، فرمودند عروق شریانی و وریدی بصورت کلاف بهم پیچیده شده و لخته خون هم وجود داره و برای حل این مشکل بخاطر پیچیدگی اون، به متخصص جراحی عروق مراجعه کنم. یکی از پزشکان هم گفتند که با آمبولیزاسیون درمان میشه. لطفا بفرمایید نظر شما چیست و در صورت انجام مشکل مشابه من، چگونه خدمت شما برسم تا نتیجه خوبی هم حاصل بشود. سپاسگزارم از لطفتون…

    1. دکتر مهرداد اقدسی می گوید

      سلام وقت بخیر

      اگر ارتباط وریدی شریانی گزارش شده جراحی مناسب است که در بیمارستان باید انجام شود
      دولتی:بیمارستان سینا یا بیمارستان شهدای تجریش بخش جراحی عروق
      خصوصی: بیمارستان آراد دکتر ستایش

  11. صدرا می گوید

    سلام آقای دکتر
    پدر بنده از ناحیه پای راست دچار DVT شدن و به تازگی از بیمارستان مرخص شدن.میخواستم از خدمتتون بپرسم که جوراب واریس باید بپوشه؟چه نوعی و چه فشاری از لحاظ میلیمتر جیوه باید داشته باشه؟ آخه تو یکی از سایت ها خوندم که جوراب با فشار زیاد باعث آزادی لخته میشه.به همین دلیل خیلی نگرانم.
    ممنون از اینکه صبورانه و صمیمانه به سوالات ما پاسخ میدین

    1. دکتر مهرداد اقدسی می گوید

      سلام وقت بخیر

      پوشیدن جوراب واریس کلاس دو در طول روز به شما کمک میکند

  12. سینا می گوید

    سلام آقای دکتر
    من سینا دماوندی دانشجوی داروسازی دانشگاه علوم پزشکی تبریز هستم .
    ۳ سال است که DVT مزمن در پای چپم دارم . یک سال وارفارین مصرف کردم و با آزمایش PT & INR رو پایش میکردم ولی درمان نشد به یک مرکز واریس مراجعه کردم و گفتن باید آنژوپلاستی بشه . و هزینه ش خیلی بالا در حدود ۵ میلیون هست .
    میخواستم بدونم امکان درمان با داروهای ترومبولیتیک مثل اوروکیناز استرپتوکیناز یا آلتپلاس وجود داره ؟
    لطفا مطمئن ترین راه درمان رو بهم معرفی کنید .
    باتشکر
    میخواستم بدونم امکان

    1. دکتر مهرداد اقدسی می گوید

      دارو در این مقطع زمانی اثری ندارد
      ولی ممکن است ادامه داروی خوراکی لازم باشد تا از عود بیماری جلوگیری کند.‌

  13. حسام می گوید

    باسلام خدمت آقای دکتر….
    آیا دویدن،فوتبال و کار سخت برای کسی ک دچار DVT هست موردی دارد

    1. دکتر مهرداد اقدسی می گوید

      سلام در سه ماه اول بیماری ورزش سنگین نباید داشته باشید بعد از آن منعی ندارد

  14. نادر می گوید

    سلام خسته نباشی
    خانمم یک سال ونیم پیش سزارین کرده دچار DVT شد و قرص ریوواکسانا مصرف میکنه الان دوباره باردار شده و احساس میکنم دوباره پای چپش ورم کرده و دائم حال تهوع و بیحالی داره از راهنمایی شما ممنون میشیم

    1. دکتر مهرداد اقدسی می گوید

      در بارداری باید قرص ریواروکسابان قطع و آمپول کلکسان جایگزین شود.

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.