لخته خون در عروق عمقی (DVT) در دوران بارداری

DVT در بارداری طبق تعریف به لخته شدن خون در رگهای عمقی در طول دوران بارداری و تا ۶ هفته پس از زایمان اطلاق می شود. هر چند میزان بروز DVTنادر و در حد۲-۱مورد در ۱۰۰۰ بارداری است اما این مشکل،  مهمترین خطری است که زنان باردار را تهدید می­کند و میزان خطر و عوارض ناشی از آن به مراتب بیشتر از عوارض زایمان، خونریزی و… است.

چگونه از لخته خون در عروق عمقی در بارداری پیشگیری کنید؟

خوشبختانه لخته خون در بارداری قابل پیشگیری است . برای پیشگیری لازم است قبل از بارداری خطر بروز لخته خون در عروق عمقی  بررسی شود و در صورتیکه فرد مستعد ابتلا به لخته ورید عمقی تشخیص داده شد اقدامات لازم برای پیشگیری انجام شود

چه افرادی در معرض خطر ابتلا به لخته خون در ورید عمقی هستند؟

  • خانمها با سابقه لخته خون در ورید عمقی و یا سابقه خانوادگی ابتلا به DVT
  • بی تحرکی در خانمها یی که استراحت مطلق در بارداری   یا استراحت طولانی پس از زایمان دارند.
  • مصرف برخی از داروها در خانمها با مشکلات قلبی- ریوی و یا دیابت
  • استفاده از روشهای لقاح مصنوعی و درمان ناباروری
  • بارداری در سن بالای ۳۵ سال
  • چاقی
  • سیگار کشیدن
  • ابتلا به واریس شدید طنابی و برجسته
  • زایمان با روش سزارین
  • سفر طولانی در بارداری بخصوص داشتن سفر هوایی به مدت ۴ ساعت یا بیشتر
  • بارداری چند قلویی
لخته خون در بارداری

کدام راهکارها برای پیشگیری از DVT  در بارداری توصیه می شود؟

برای پیشگیری از بروز لخته خون در پا دکتر اقدسی به شما توصیه می کنند که:

  • اگر تصمیم به انجام سزارین دارید حتما از جوراب آنتی آمبولی در زمان بستری استفاده کنند. فراموش نکنید داشتن تحرک بهترین راه برای پیشگیری است پس هر چه زودتر از رختخواب بلند شوید و تا حد امکان راه بروید.
  • اگر وزن بالا دارید و می خواهید برای بارداری اقدام کنید وزنتان را تا جای ممکن و با رژیم غذایی مناسب و داشتن برنامه ورزشی روزانه کم کنید.
  • اگر با وزن بالا باردار شدید کاهش وزن در طول بارداری توصیه نمی شود اما میزان مجاز برای بالا رفتن وزن در این دوران برای شما کمتر از زنان باردار با وزن نرمال هست . در این مورد با متخصص زنان مشورت کنید.
  • حتما مایعات کافی در طول بارداری میل کنید.
  • پیش از اقدام به بارداری واریس طنابی و برجسته را درمان کنید. این رگها خطر بروز لخته را بالا می برند.
  • سیگار را کنار بگذارید. سیگار کشیدن در بارداری توسط مادر و یا در معرض دود سیگار قرار گرفتن برای سلامت جنین هم ضرر دارد .
  • در برخی از خانمها به تشخیص پزشک لازم است از داروی ضد انعقاد (آمپول آنو کساپارین) استفاده شود
تشخیص dvt در بارداری و درمان آن

بیشترین موارد DVT  بارداری در چه بازه زمانی است؟

در ۶ هفته اول پس از زایمان طبیعی یا سزارین بیشترین احتمال بروز لخته خون در عروق عمقی وجود دارد  .

بیشترین احتمال دی وی تی در بارداری

چرا میزان DVT در  بارداری و بعد از زایمان بیشتر از مواقع دیگر است؟

 خطر بروز لخته خون در عروق عمقی و آمبولی ریوی در بارداری و پس از زایمان به میزان ۵ برابر بیشتر می­شود. عوامل مختلفی باعث این افزایش خطر هستند که عبارتند از:

  • تغییرات هورمونی در بارداری : این تغییرات به سمتی است که بدن را برای به حداقل رساندن خونریزی در زمان زایمان محیا می کند لذا ممکن است باعث ایجاد لخته خون شود
  • بزرگ شدن شکم که با افزایش فشار ناحیه شکم و لگن باعث کاهش برگشت وریدی و افزایش فشار خون وریدی ر پاها می­شود
  • تغییرات در دیواره وریدها که باعث افزایش حجم وریدها و در نتیجه استاز ( کند شدن خون وریدی) می­شود.

آیا DVT  بارداری باعث ایجاد نقص جنینی می شود؟

از آنجاییکه زنان باردار همیشه نگران سلامتی جنین هستند یکی از اولین سوالاتی که برای مادران دچار لخته خون در بارداری مطرح است این است که این عارضه چه خطراتی را برای بچه به دنبال دارد؟ خوشبختانه DVT به خودی خود خطری برای جنین ندارد. همچنین انوکساپارین ( داروی ضد انعقاد) که در بارداری تجویز می شود هم برای جنین بی خطر است.

دی وی تی در دوران بارداری

علائم بروز لخته خون در پا در بارداری چیست؟

نباید مادران باردار را از DVT ترساند. درست است که خطر DVT در بارداری بیشتر می شود اما در کل این مسئله در بارداری به ندرت بروز می کند.

از مشخص ترین علائم تورم، درد شدید و ناراحتی در یک پا یا هر دوپا است. در بیش از ۸۰ درصد موارد، DVT در پای چپ زنان باردار پیش می آید.

نشانه های دیگر عبارتند از:

  • درد ساق پاها بخصوص در زمان ایستادن یا راه رفتن و زمانیکه پا را از مچ خم می کنید.
  • پوست گرم در منطقه درگیر لخته
  • رگهای متورم و بزرگتر از حالت معمولی

چگونه لخته خون در پای زنان باردار تشخیص داده می شود؟

  • اگر به هر دلیل مشکوک به لخته خون هستید به متخصص واریس یا متخصص زنان مراجعه کنید .. در روند تشخیص آزمایش خون D-dimer و سونوگرافی داپلر وریدی  انجام می شود.
  • در برخی مواقع ممکن است ونوگرافی صورت گیرد. درواقع معمولا طبق رویه زیر پزشکان تشخیص لخته خون در پا را برای خانمهای بارداری تایید و یا مردود می کنند.
اینفوگرافی احتمال وجود لخته خون در بارداری

چه دارویی برای پیشگیری یا درمان DVTدر بارداری مصرف می شود؟

تنها دارویی که در دوران بارداری قابل استفاده است آمپول تزریقی زیر جلدی کلکسان یا انوکساپارین است که معمولا بصورت روزانه یک بار استفاده می شود و با صلاحدید پزشک برای افراد در معرض خطر بالای ابتلا به لخته عمقی از روز اول باردارری شروع و تا نزدیکی زمان زایمان ادامه می یابد در ساعات نزدیک به زایمان قطع شود و آمپول هپارین جایگزین آن می شود.

طول مدت استفاده از دارو برای افراد با ریسک فاکتورهای گذرا مثل بارداری و یا عمل سزارین ۳-۶ ماه است . معمولا مصرف دارو تا ۶ هفته پس از زایمان ادامه داده می شود.

در صورت تمایل برای شیردهی و تغذیه با شیر مادر پس از زایمان نباید از هپارین استفاده شود. در اینصورت قرص وارفارین تجویز می شود

قرص وارفارین از طریق شیر مادر منتقل نمی شود واثر رقیق کنندگی بر خون نوزاد ندارد.

داروهای دیگر مثل زالربان، اکسابین با نام داروهای Noac شناخته می شوند مصرف این داروها در بارداری و دوران شیردهی هنوز تایید نشده است

در صورتیکه خانمی با سابقه لخته خون در عروق عمقی بخواهد باردار شود چه کارهایی باید انجام شود؟

قبل از بارداری لازم است با متخصص زنان قلب و عروق در مورد باردار شدن مشورت شود. از روز اول تایید بارداری لازم است داروی انوکساپارین زیر جلدی تزریق شود .
ویزیت و مشاوره با متخصصن مربوطه در طول بارداری ، چگونگی ادامه مصرف داروی ضد انعقاد در زمان زایمان و پس از زایمان از مواردی است که نیاز به راهنمایی پزشک هست.

 

چه خطراتی در بارداری برای سفر طولانی هوایی وجود دارد؟

خطر DVT در سفر هوایی با مدت بیش از ۴ ساعت بالا می رود. توصیه می شود قبل از سفر با پزشک خود مشورت کنید
لازم است در سفر تحرک کافی داشته باشید.
مایعات کافی مصرف کنید.
از داروهای خواب آور استفاده نکنید.
لباس گشاد بپوشید.
چای و قهوه غلیظ نخورید.
حتما پیش از سفر با پزشک متخصص خود مشورت کنید . در موارد ی تجویز دارو برای پیشگیری از DVT صورت می گیرد.

ممکن است شما دوست داشته باشید
سوالات خود را با ما در میان بگذارید.متخصصان کلینیک درمان واریس دکتر مهرداد اقدسی در اسرع وقت پاسخ شما را خواهند داد. با ورود شماره تماس خود پاسخ سوالتان را به صورت پیامکی دریافت کنید.

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.